The article presents substantial and hitherto mostly unpublished archival material concerning two master goldsmiths who were active in Zadar during the late fourteenth and the first half of the fifteenth century. Originally from Kotor, these goldsmiths acquired considerable reputation as well as possessions through the versatility of their work over the course of several decades. The fact that both came from Kotor and shared the same patronymic taken together with the information obtained from archival records, especially those which confirm their contacts point to the possibility that they may have been brothers. This would strengthen the existing hypothesis that goldsmith Pavao Petrov made the processional cross from Božava, dated to the late fourteenth or early fifteenth century, as well as the possibility that Stjepan Petrov was responsible for a similar cross now from Nin. Professor Ivo Petricioli linked cautiously the cross from Nin, signed by a master goldsmith called Stjepan, with Stjepan Crnjina, also known as Francoj, who collaborated with goldsmith Francesco da Milano, and saw it as part of a group of crosses displaying similar iconographic and stylistic features, all of which come from the island parishes across the Zadar archipelago, including the aforementioned cross from Božava. For this reason, it seems opportune to dedicate this article to the memory of professor Petricioli and mark the anniversary of his death by examining the attribution of Gothic processional crosses from the Zadar region as a theme which benefitted enormously from his scholarly contributions.
1. 2. 1403., 17. IV. – Arhiđakon Marin de Butadeis naručuje 1407., 27. VI. – Zlatar Pavao Petrov obvezuje se Krešavi od zlatara Pavla Petrova iz Kotora kalež od srebra de Ljubaniću iz Božave, gaštaldu crkve Sv. Nikole u Božavi, liga bolengnorum, pozlaćen i urešen emajlom, te patenu, načiniti križ od trideset i šest unca srebra lige venetiane, s a sve zajedno trebalo je težiti deset unca. Za materijal i držačem (jabukom) od bakra, te i križ i jabuku pozlatiti o zlatarov rad naručitelj je odmah isplatio ukupnu cijenu svom trošku, a sve za cijenu od dvjesto libara. koja je iznosila deset dukata. M°CCCC°VII, indictione XV, die XXVII mensis iunii. Eiusdem anno, indictione, die, loco et testibus. Predictus Actum Iadre in Platea comunis, presentibus presbitro magister Paulus (quondam Petri – op.) promixit et se Michaele, plebano ecclesie sancti Michaelis de Iadra et obligauit facere et laborare eidem (magistro – prekriženo) Pripco, barberio quondam Michaelis, habitatoribus Iadre domino Marino (de Butadeis archidiacono Iadrensis ut testibus rogatis et aliis. Cressiaua Glubanich de Bosaua rectori ecclesie Sanctorum Cosme et Damiani de Platea tanque gastaldio ut asseruit (Sancti Nico – prekriženo) Iadre – op.) vnum calicem de argento de liga bolengnorum ecclesie Sancti Nicolai de Bosaua ex una parte et Paulus, auratum et smaltatum cum patena ponderis decem aurifex quondam Petri de Iadra, ex altera parte talia vntiarum omnibus argento, auro, smaltis et magisterio pacta cum infrascriptis modis et conditionibus ad inuicem ipsius magistri Pauli, et dare fulcitum et expeditum contraxerunt videlicet quod dictus Paulus promisit eidem eidem domino Marino hinc et per totum mensem augusti Cressiaue dicto nomine stipulanti facere et perficere infra proxime futuri. Sub pena quarti et cetera. Et hoc pro sex menses proxime futuros vnam crucem de argento lige prectio et nomine prectii decem ducatorum auri, quod venetiane et ponderis vntiarum triginta sex dicti argenti prectium dictus Paulus fuit confessus penes se habuisse et sine pomo et etiam facere pomum sufficientem de ramo recepisse a dicto domino Marino et cetera. et deaurare crucem et pomum sufficientis et bene et haec (autograf: Ego Marchus de Gerardo examinator) omnia omnibus expensis dicti Pauli. Et hoc pro pretio librarum ducentarum paruorum pro parte omnibus pretii (Državni arhiv Zadar, Zadarski bilježnici, Vannes dictus Paulus fuit confessus et contentus et confessus (!) Bernardi de Firmo, B I, F II/1, fol. 366’) habuisse et recepisse a dicto Cressaua libras septuaginta (Cvito Fisković, Zadarski sredovječni majstori, Split, paruorum et residuum dicti pretii usque ad libras ducentas 1959., 127, 202, bilj. 776) paruorum dictus Cressaua dare promisit eidem Paulo (Nada Klaić – Ivo Petricioli, Zadar u srednjem vijeku do tunc quando crux fuerit perfecta promitentes sibi inuicem 1409. (Prošlost Zadra II), Zadar, 1976., 538, bilj. 394) suprascripta omnia actendere et obseruare sub pena quarti (Nikola Jakšić – Radoslav Tomić, Umjetnička baština dictarum librarum librarum (!) ducentarum paruorum zadarske nadbiskupije: Zlatarstvo, Zadar, 2004., 35, bilj. 91) et cetera et reffectionem et cetera et obligationem sui et suorum bonorum et cetera. Renuntians et cetera. (autograf: Ego Gregorius de Nassis procurator) (Državni arhiv Zadar, Zadarski bilježnici, Petrus de Serçana, B V, F 105, fol. 20’) (Cvito Fisković, Zadarski sredovječni majstori, Split, 1959., 127, 202-203, bilj. 776) (Nikola Jakšić – Radoslav Tomić, Umjetnička baština zadarske nadbiskupije: Zlatarstvo, 30)
Marijana Kovačević: Zlatari Pavao i Stjepan Petrovi iz Kotora... Ars Adriatica 4/2014. (125-154)
Bilješke
1 IVO PETRICIOLI, Prilozi izučavanju srednjovjekovnog nekoliko riječi)... valoris ipsius de bonis comissarie dicti zlatarstva u Zadru, Radovi Filozofskog fakulteta u Zadru, quondam Pauli mihi restituere et refficere... (oštećeno nekoliko 2(1)/1960-1961, Zadar, 1963., 133-134; IVO PETRICIOLI, riječi)... et pluries et de plano requisiti in omnibus iuribus, iure, Građevni i umjetnički spomenici srednjeg vijeka na zadarskim via, modo et forma... peto per vos dominos iudices predictos otocima, u: Zbornik “Zadarsko otočje”, Zadar, 1974., 101; comissarios prescriptos ad (dandum mihi) dictum cingulum... Hrvatska i Europa, kultura, znanost i umjetnost, II. svezak (oštećeno nekoliko riječi)... pro valore ipsius ad dandum et mihi – Srednji vijek i renesansa (XIII.-XVI. st.), (ur.) Eduard soluendum... (oštećeno nekoliko riječi)... ducatos XVII auri cum Hercigonja, tekstovi Mirjane Matijević-Sokol i Ive Petriciolija, expensis... ...nominauit testes... (oštećena jedna riječ) aurificem Zagreb, 2000., 685. de Cataro quondam Petri, habitatore Iadre...” (DAZd, Curia 2 NIKOLA JAKŠIĆ – RADOSLAV TOMIĆ, Umjetnička maior ciuilium Iadrensis, Kut. 5, F 11, fol. 16). baština zadarske nadbiskupije: Zlatarstvo, Zadar, 2004., 24- 10 “...iuxta stationem magistri Stephani, aurificis... ...Emericus, 33; MARIJANA KOVAČEVIĆ, Nekoliko priloga gotičkom aurifex quondam Cremchi de Iadra... fecit et constituit Paulum, zlatarstvu vinodolskog kraja, Radovi Instituta za povijest aurificem quondam Petri de Iadra... suum procuratorem...” umjetnosti, 29, Zagreb, 2005., 19-21. MARIJANA KOVAČEVIĆ, (DAZd, ZB, Raymundus de Modiis, B un, F I, fol. 306’); JOŠKO Olipski fragment gotičkoga srebrnog ophodnoga križa s BELAMARIĆ, Moći Sv. Ivana – trogirski paladij založen u prikazom Sv. Stošije, Ars adriatica, 3, Zadar, 2013., 103-110. Zadru (Filigran u riznicama dalmatinskih katedrala), Prilozi 3 IVO PETRICIOLI, Srebreni križ zadarske opatice Pave, Peristil, povijesti u mjetnosti u Dalmaciji, 38, Split, 1999./2000., 171; 1, Zagreb, 1954. zlatar Stjepan pred čijom je kućom sročen taj spis, vjerojatno je zlatar Stjepan Petrov iz Kotora pred čijom je kućom u ulici Sv. 4 LORENZO FONDRA, Istoria della insigne reliquia di san Lovre Pavao već svjedočio. Vidi bilj. 7. Simeone profeta che si venera in Zara, Zara, 1855., 115. 11 “...Iadre in ecclesia Sancti Stephani, presentibus... et magistro 5 “...presentibus Paulo, aurifice quondam Petri...” (Državni arhiv Paulo, aurifice quondam Petri, habitatore Iadre...” (DAZd, ZB, Zadar (dalje DAZd), Zadarski bilježnici (dalje ZB), Petrus de Nicolaus de Flumine, B un, F I/2, fol. 8; Isto, F II/1, fol. 27- Serçana, B II, F 8, fol. 7). 27’). U tom je spisu jedna od stranaka marangon Bilša Bilšić, a 6 “...presentibus... et Paulo, aurifice quondam Petri de Cataro, spominje se kao izvršitelj neke oporuke. habitatore Iadre...” (DAZd, ZB, Articutius de Riuignano, B IV, F 12 Vinograd je kupljen od Pribca Milešina s Bokanjca, za cijenu od II, fol. 91’). šezdeset i sedam libara. “...Pribaç quondam Milesse de Bocagnaç 7 “...Actum Iadre in Contrata Sancti Laurentii, in uia publica ante Studenaç, districtus Iadre, villanus ibidem ser Iohannis et domum habitationis Stephani, aurificis, presentibus... et Paulo, ser Blasii fratrum de Soppe, nobilum ciuium Iadre, cum aurifice quondam Petri de Cataro, ambobus habitatoribus dicte expresso consensu... et uoluntate ser Cose quondam ser Matei ciuitatis Iadre...” (DAZd, ZB, Articutius de Riuignano, B I, F de Begna, nobilis ciuis Iadre, sindici et procuratoris domine III/1, fol. 30; Isto, B IV, F IV, fol. 31). priore monialium et conuentui monasterii Sancti Demetrii de 8 “...presentibus Paulo, aurifice quondam Petri et Emerico, aurifice Iadra presentis et dicto nomine consentientis, ...in perpetuum de Dobiça, habitatoribus Iadre...” (DAZd, ZB, Raymundus de dedit et uendidit Paulo, aurifici quondam Petri de Cataro, Modiis, B un, F I, fol. 194). Opširnije o pojedinim zadarskim ciui et habitatori Iadre, omnia et singula capita uitum gognai zlatarima djelatnima u 14. st. i do 1409. god., koji će biti quatuor... vinee posite in districtu Iadre ad Bocagnaç Studenaç spominjani u mnogim dokumentima citiranim u ovome tekstu, super terratico dicti monasterii sancti Demetrii... ...Pro precio vidi u poglavlju o zlatarima u: MARIJANA KOVAČEVIĆ, librarum sexaginta septem paruorum...” (DAZd, ZB, Articutius Umjetnička obrada plemenitih metala u 14. stoljeću u Zadru de Riuignano, B II, F V, fol. 22-22’). (doktorska disertacija), 2010., 62-242. 13 “...Mactheus, filius quondam Faxiolci, sartoris de Iadra, cum 9 “...Preco comunis Iadre retulit mihi... coram dominis iudicibus presentia consensu et voluntate Cressioli et Iohannis, suorum Maioris Curie ciuilium Iadre ser Mixam de Rassol... (oštećeno fratruum et filiorum dicti quondam Faxiolci, et cum presentia, nekoliko riječi)... filium Marci de Pesauro ut comissariis et consensu et voluntate Rugie, (iznad riječi Rugie napisano je comissario nomine quondam Pauli... (oštećeno nekoliko Rusie) vxoris quondam dicti Faxolci et matris... dicti Iohannis riječi)... ad petitionem et instantiam magistri Prodoli, aurificis ectiam per se et nomine dicti Iohannis, sui filii... vendidit... de Iadra,... ut sequitur... (oštećeno nekoliko riječi)... coram vobis Paulo, aurifici quondam Petri de Iadra... vnam domum ipsius dominis iudicibus... conqueror ego... (oštećeno nekoliko riječi)... Macthei, positam Iadre in confinio Platee mangne (!) infra de Iadra de dictis comissariis in eo quod cum ego, Prodolus hos confines de trauersa via publica (partim et partim domus comodauerim dicto... (oštećeno nekoliko riječi)... de Medio procurarie camere comunis Iadre – prekriženo)... de austro... quoddam meum cingulum argenteum deauratum vnciarum domus procurarie comunis... ...et hoc pro prectio et nomine XVIII... (oštećeno nekoliko riječi)... per dominum quondam prectii centum ducatorum auri in auro...” (DAZd, ZB, Vannes Paulum uel aliquem alium nomine sui michi nunque... Bernardi de Firmo, B I, F I/6, fol. 99-99’). (oštećeno nekoliko riječi)... in pignus penes ser Bartulum de 14 Ulica je imenovana prema danas izgubljenoj srednovjekovnoj Cipriano, ciuem Iadre et cum dicti comissarii... (oštećeno crkvi u blizini Velikog trga koja se u dokumentima citiranim
u daljnjem tekstu osim epitetom de Perna označava i crkvom insula Sancti Micaelis in Lucorano... alterum uero est positum Sv. Kuzme i Damjana de Platea i crkvom Sv. Kuzme i Damjana in maceriis in confinio Sancti Iohannis gognai decem uel circa na predjelu Babe. Iz sadržaja navedenih dokumenata, osobito infra hos confines de trauersa terrena ser Pauli de Paulo et de jednoga od njih (vidi bilj. 32), proizlazi da bi valjalo revidirati siroco parte Prodolus, aurifex... ...Supradictus Paulus, aurifex, dosadašnju ubikaciju crkve s titularom ovih dvaju svetaca u fuit confessus se habuisse a supradicta Catarina, eius sponsa Zadru, jer se dosad smatralo da su u doba gotike postojale dvije et futura uxore et filia quondam Zucii, libras quadringentas crkve toga titulara te da je jedna od njih, ona u blizini trga, soldorum paruorum conseruandas omnibus periculo, risico et logikom svoga smještaja označavana kao crkva Sv. Kuzme i fortuna ipsius depositarii dante et deponente uice et nomine Damjana prope Plateam, a da se crkva istog titulara označavana ac de denariis Pasine, filie sue et filiie olim Duymi, aurificis. epitetom de Perna nalazila na predjelu Babe (NADA KLAIĆ – Renuntians et cetera. Quam pecuniae quantitatem idem IVO PETRICIOLI, Zadar u srednjem vijeku do 1409. (Prošlost Paulus, aurifex, promisit conseruare omnibus suis risico et Zadra II), Zadar, 1976., 504). Sadržaj spomenutog dokumenta periculo et dare et restituere ipsius Pasine tempore quo nubilis dokazuje da se kuća pored crkve Sv. Kuzme i Damjana de Perna fuerit. Sic tenere quod interim idem Paulus... promisit et se djelomično protezala i uz Veliki trg. obligauit teneatur et debeat omnibus suis expensis alere ipsam 15 Među darovima bili su i brojni upotrebni predmeti, pa i jedan Pasinam de uictu, uestitu et calciamentis usque ad terminum krevet. “...Iadre in Contrata Sanctorum Cosme et Damiani supradictum...” (DAZd, ZB, Articutius de Riuignano, B II, F VI, de Perna in domo infrascripti donatoris... ...Paulus, aurifex fol. 87’). quondam Petri de Cataro, ciuis et habitator Iadre, asserens 17 “...Iadre, in confinio Sanctorum Cosme et Damiani de Perna, se esse hominem sui iuris et non sub potestate materna seu in domo habitationis infrascripti emptoris... ...Rusa, relicta alicuius alteris persone dedit et donauit res infrascriptas Stane, quondam Fasolci, sartoris, habitatrix Iadre, mater et gubernatrix olim seruiciali ipsius Pauli, habitatrici Iadre, videlicet... vnum legitima Iohannis, pupili filii sui et filii dicti quondam Fasolci, edificium domus de lignamine posite in ciuitate Iadre, in sartoris, per ipsius Iohannis, filii sui alimentis... et Cressolus, confinio Sancti Viti super loco, terreno et muraliis monasterii filius dicti quondam Fasolci, ciuis et habitator Iadre,... Sanctorum Cosme et Damiani de Monte... ... Item omnia uendiderunt Paulo, aurifici quondam Petri de Cataro, ciui et capita uitum gognai quatuor... vinee posite in districtu Iadre ad habitatori Iadre, totam et integram ipsorum Cressuli et Iohannis Bocagnaç Studenaç super terratico monasterii Sancti Demetrii partem ballatorii incipiendo a primo pavimento inclausum et ab de Iadra... per ipsum Paulum empta a Pribaç quondam Milesse inde superius extendendo, cuppis cooperti... et cum medietate de dicta villa Bocagnaç Studenaç... ...Item donauit eidem vnum muri existentium terra sub ipso ballatorio positi Iadre, in lectum de pannis et pignolato ueterem. Item vnam sclauinam confinio ecclesie Sanctorum Cosme et Damiani infra hos pilosam. Item vnam tunicam muliebrem de panno blauido confines... de trauersa est reliqua pars cum scalis ballatorii dicti cum botonis XL argenteis rotundis deauratis. Item duas pelicias emptoris videlicet trabes due uel siqui allii et cetera per sub quo muliebres, vnam de pellibus agnelinis et alteram de capritinis. ballatorio est anditum dicti emptoris et dicti ser Damiani ad Item dua façolia, vnum magnum et alterum minus, laborata habendum et cetera pro precio librarum septuaginta soldorum cum seta. Item duo manutergia. Item brachia viginti telle linee. paruorum...” (DAZd, ZB, Articutius de Riuignano, B II, F VI, Item vnum par lentiaminum de brachiis XXIIII°r telle linee. fol. 104-104’). Item vnum decalatrum lini. Item vnam capssam usitatam 18 “...presentibus... et Paulo, aurifice quondam Petri, habitatoribus de taliperono cum sua seratura. Item paria tria cercellorum Iadre...” (DAZd, ZB, Vannes Bernardi de Firmo, B I, F I/7, fol. 111’). argenteorum deauratorum. Item tres anulos argenteos deauratos. Item duos lebetes de brondo. Item duas capancias. 19 “...Antonius, sartor quondam Vidoii, habitator Iadre, ex Item vnum raminum. Item vnam caldaram de ramo. Item vnam causa uenditionis fecit uigorem et robur nec non dedit, situlam ab aqua. Item vnam guarnacam nouam muliebrem de cessit, transtulit et mandauit Paulo, aurifici quondam panno. Item vnum mantellum muliebrem pani nigri...” (DAZd, Petri de Cataro, ciui et habitatori Iadre, omnia et singula ZB, Articutius de Riuignano, B II, F VI, fol. 82-82’). iura et actiones qua et quas habet, habebat, seu habere 16 “...Iadre, in Contrata Sancti Stephani, in domo habitationis potuit uel uidebatur habere usque ad summam ducatorum infrascripte Catarine, presentibus ser Petro quondam ser Zoili viginti auri in auro contra et aduersus Mateum, cimatorem de Nassis, nobili ciue Iadre, et presbitro Michaele, plebano quondam Fasolci, sartoris,... ...Que tria instrumenta idem ecclesie Sancti Michaelis de Iadra testibus et alliis. Paulus, Antonius cedens ibidem dedit ipsi Paulo constituens eum aurifex quondam Petri de Cataro, ciuis et habitator Iadre, procuratorem... ...usque ad dictam summam ducatorum asserens se esse hominem sui iuris fuit confessus se habuisse viginti auri... ...Quod totum precium dictus Antonius cedens a Catarina, filia quondam Zucii, mercarii de Firmo, sponsa fuit confessus se habuisse a dicto Paulo...” (DAZd, ZB, et futura uxore ipsius Pauli, dante in dotem et pro dote sua Articutius de Riuignano, B II, F VI, fol. 61-61’). libras nouingentas soldorum paruorum... ...Quam peccunie 20 “(In margine: Pauli, aurificis)... petitionem coram... pro parte quantitatem in dote datam idem Paulus promisit ipsi Catarine, nobilis viri ser (Cresii – prekriženo) Simonis, filii ser Cressii de sponse et future uxori sue, conseruare et non malignare et dare, Nassis contra infrascriptum Paulum, aurificem, cuius quidem reddere ac restituere eidem seu eius heredibus et successoribus petitionis tenor in omnibus talis est videlicet: Iohanussius, aut cum ius mercationis dederit... dotis restituende sub penna preco, retulit... se citasse... Paulum, aurificem, habitatorem quarti et obligatione omnium suorum bonorum et cetera. Item Iadre, et nobilem virum ser Cosam de Bengna, depositarium duos clapos inextimatos terre positos in districtu Iadre... in infrascriptum ad petitionem et instantiam ser Symonis ser
Marijana Kovačević: Zlatari Pavao i Stjepan Petrovi iz Kotora... Ars Adriatica 4/2014. (125-154)
Cressii de Nassis, ciuis Iadre, cum consensu dicti ser Cressii, Iadre, res infrascriptas videlicet vnum punctale relleuatum sui patris, et quam suam petitionem... coram... iudicibus... ser argenteum album a centura ponderis vnciarum tredecim Symon predictus de voluntate dicti sui patris et conquerendo uel circa. Item vnam centuram argenteam ab homine albam exponit quod ipse Symon pluribus diebus (?) mensis ianuarii super zona siricea blauida ponderis vnciarum septem et elapssis in accomodato receperit a nobili viro ser Nicolao quarti vnius. Item vnum smaldum argenteum pro copertorio de Nassis, ciue Iadre, quemdam zaphyrum ligatum in auri a scarsella ponderis vnciarum vndecim que punctale et anulo... quem per ser Symonem conlocatum in domo sua clam smaldum ponderant in summa vnciis viginti quatuor, quod subtractum affirmat sibi fuisse cum ipse Simon cuipiam totum argentum supradictum in summa ascendere fecerunt et dictum anulum nec donauerit, vendiderit, permutauerit nec uoluerunt ducatis duobus pro singula vncia.... ...Quod totum subpingnorauerit... ...Cum que nouissime dictum çaphyrum argentum supradictum idem Angelus promisit reddere ipsi ligatum ut supra reperuerit in manibus dicti Pauli cum ectiam Paulo, creditori, hic Iadre uel eius ualorem suprascriptum Simon ipsi ser Nicolao pro dicto anulo satisfacerit anulum cum usque per totum mensem aprilis proxime uenturum... ...Cassus zapphyro... empto per dictum (?) Simonem ipsi ser Nicolao fuit presens instrumentum de mandato creditoris hic scripti, dederit in conpensationem... dictus Simon pluries dictum presentibus... Nicolao Arbussanich marangono, ciuibus Iadre Paulum requisierit ut dictum talem çaphyrum restitueret et eum testibus et alliis.” (DAZd, ZB, Articutius de Riuignano, B non restituerit. Set de mandato dominorum rectorum Iadre II, F VI, fol. 200’); EMIL HILJE, Zadarski graditelj Nikola dictus zaphyrus ligatus ut supra depositatus fuerit in manibus Arbusjanić (Arbušanić), Radovi Filozofskog fakulteta u Zadru, nobilis viri ser Cose de Begna ut tolleretur malignationis materia. 32(19), Zadar, 1993., 234, bilj. 50. Igitur omni modo... dictus Simon cum dicto consensu patris sui 25 “...Iadre in confinio Cosme et Damiani, in domo infrascripti petit per vos dominos iudices et vestram sententiam ad dictum emptoris... ...Presbiter Cuitanus quondam Georgii Delaucich, zaphyrum ligatum ut supra... de eo cessione sibi facta a dicto canonicus (ecclesie maioris – prekriženo) Iadrensis... in ser Nicola et quem ut rem suam quandocunque vendicare... et perpetuum dedit et uendidit Paulo, aurifici quondam Petri de potuit sibi ser Simoni dandum et restituendum dictum Paulum Cataro, ciui et habitatori Iadre, totam et integram vnam suam in cuius manus dictus anulus repertus extitit et dictum ser petiam terre partim aratorie et partim vineate... macerata Cosam, depositarium per sententiam cogere saluo... ...Item vno circumcirca... in districtu Iadre in maceriis in confinio Sancti instrumento dotali dicti Pauli... in M°CCC°LXXXXII° die VI Iohannis... ...pro precio librarum ducentarum viginti quinque mensis iulii... in hunc modum videlicet: ...et predictum Paulum, soldorum paruorum...” (DAZd, ZB, Articutius de Riuignano, B aurificem... condempnamus ad dandum et restituendum dictum II, F VI, fol. 204’-205). anulum seu zaphyrum ligatum dicto ser Simoni, actori... 26 Riječ je o poništenju spisa sročena u Zlatarskoj ulici 24. srpnja quod dictus ser Simon teneatur et debeat per hanc nostram 1390. godine u kojem se pak kao svjedok javlja zlatar Produl sententiam dare et soluere dicto Paulo auri sic totam predictam Andrijin. “...Iadre, in Contrata aurificum, in statione infrascripti quantitatem denariorum quarum dictus Paulus suo sacramento debitoris, presentibus Produlo, aurifice quondam Andree, firmauitur... pro qua dictum anulum seu zaphyrum habuit et mercatoris, et... ciuibus et habitatoribus Iadre... ...Antonius, recepit extimatim reseruato...” (DAZd, Curia maior ciuilium mercarius quondam Alegreti, mercarii, ...fuit confessus se debere Iadrensis, Kut. 5, F 4, fol. 39’-40). Premda se Pavao u ovom spisu dare...” (poništenje: “...presentibus... et Paulo, aurifice quondam spominje bez oznake očeva imena ili podrijetla, bez sumnje je Petri de Cataro, ciuibus Iadre...”) (DAZd, ZB, Articutius de riječ upravo o Pavlu Petrovu iz Kotora jer se u ovom ugovoru Riuignano, B II, F V, fol. 27’). spominje i ugovor o doti što ju je upravo on primio 6. srpnja 1392. godine, o čemu je već bilo riječi. 27 “...Benedictus, filius quondam Iacobi de Denaç, habitator Iadre, se sponte et sua propria uoluntate obligando Stefano, aurifici 21 Opširnije o pojasevima u zadarskom zlatarstvu 14. st. vidi: quondam Cernote, habitatori Iadre, promisit eidem stare cum MARIJANA KOVAČEVIĆ (bilj 8), 843-857. dicto Stephano hinc ad tres annos proxime futuros et eidem 22 “...Georgius, filius quondam Martinussii de Bicina, de genere et in eius statione seruire et laborare in arte aurificum bene, Lasnicich fuit confessus se debere dare Paulo, aurifici quondam fideliter, legaliter et solliciter more boni et fidelis laboratoris, Petri de Cataro, ciui et habitatori Iadre, ducatos decem auri furtum non facere nec fraudem et res dicti Stefani et quod in auro ex causa mercati vnius centure argentee ab homine penes eum fuerunt fideliter custodire et ab eo non recedere ponderis vnciarum decem et vnius quarti super zona viridi per ante finem dictorum trium annorum. Et versa uice dictus ipsum empte... ...Quam ducatorum quantitatem idem debitor Stephanus promisit ei dare expensis sibi et potus ac uestimenta promisit dare ipsi creditori hic Iadre usque ad tres menses et calciamenta concedentem et in fine dictorum trium annorum proxime uenturos...” (DAZd, ZB, Articutius de Riuignano, B II, dare ei pro suo salario librarum quadraginta paruorum et F VI, fol. 178). vnam sciocam, unum caputeum et unum par caligarum de 23 “...presentibus... et Paulo, aurifice quondam Petri de Cataro, panno nouo ualoris soldorum quadraginta pro quolibet brachio ciuibus Iadre...” (DAZd, ZB, Articutius de Riuignano, B II, F VI, promictentis et cetera... ...presentibus Paulo, aurifice quondam fol. 200). Petri, et...” (DAZd, ZB, Petrus de Serçana, B III, F 49, fol. 23). 24 Tom je prigodom u ulozi svjedoka zabilježen marangon 28 “...Actum Iadre in Platea comunis (?) presentibus Paulo aurifice Nikola Arbusjanić: “...Angelus, filius quondam ser Nicolai, quondam Petri et Emrico aurifice et Paulo Lasagna aurifice cimatoris, ciuis et habitator Iadre, fuit confessus se comodato testibus...” (DAZd, ZB, Petrus de Serçana, B III, F 55, fol. 3’); habuisse et recepisse a Paulo, aurifice quondam Petri, ciue JOŠKO BELAMARIĆ (bilj. 10), 171.
29 “...Radislauus Mirosseuich, vlacus de catono Mirchi expensis prout... in dicta sententia continetur posuisse, misisse Tuerdoyeuich, vendidit Paulo, aurifici quondam Petri de Iadra, et indixisse predictum ser Georgium in tenutam et corporalem vnum asinum pili guidi, item alium asinum pili guidi plaui et possessionem... in vna pectia terre vineate quatuor gongnai cum tertium asinum pili guidi obscuri et unam asinam pili nigri dimidio uel circa posita in confinio Sancti Iohannis in Maceriis ibidem presentem ad habendum et cetera pro pretio librarum infra hos confines... ...Die XI mensis martii. Volcus preco retulit quinquaginta paruorum quod pretium dictus venditor fuit mihi notario se ad petitione dicti ser Georgii de Zadulinis confessus et contentus se a dicto emptore habuisse et recepisse...” presentasse denarios dicto Paulo, aurifici pro supradicta vinea (DAZd, ZB, Petrus de Serçana, B III, F 60, fol. 14). pro dicta quantitate centum ducatos auri et expensis et eidem 30 “...presentibus Paulo, aurifice quondam Petri...” (DAZd, ZB, mandasse et cetera.” (DAZd, Curia maior ciuilium Iadrensis, Petrus de Serçana, B III, F 61, fol. 20). Kut. 5, F 10, fol. 51). 31 “...presentibus... et Paulo, aurifice quondam Petri, habitatore...” 35 “...presentibus Stefano, aurifice quondam Petri de Cataro, et (DAZd, ZB, Petrus de Serçana, B IV, F 67, fol. 21’). Paulo, aurifice quondam Petri, ambobus ciuibus Iadre...” (DAZd, ZB, Articutius de Riuignano, B II, F VII, fol. 38). 32 “...Incantatur et per incantum... vna domus de muro coperta partim cuppis et partim planchis cum omnibus et singulis 36 “...Vir nobilis ser Cosa quondam Matei de Begna, ciuis Iadre eius cameris, sallis, coquinis, caminis, ballatoriis parte curtis dedit, uendidit et tradidit Paulo, aurifici quondam Petri, comunis et indiuise cum infrascripto Paulo, aurifice, statione, habitatori Iadre, viginti marchas argenti quas uiginti marchas puteis, canipis, stilicidiis et cum suo andito per quod itur et argenti dictus Paulus fuit confessus et contentus se a dicto iri debet ad dictam domum uendendam quod est… sub domo ser Cosa de Begna emisse, habuisse et recepisse pro pretio Pauli, aurificis, quondam Petri, ciuis Iadre, et cum omnibus et ducatorum centum auri in auro boni et iusti ponderis ad singulis aliis eius iuribus et pertinentiis posita in ciuitate Iadre rationem ducatorum quinque auri pro qualibet marcha dicti in confinio Sanctorum Cosme et Damiani de Perna, cuius argenti...” (DAZd, ZB, Petrus de Serçana, B IV, F 73, fol. 16). domus vna pars se extendit super Plateam magnam Iadre infra 37 “(in margine: Incantus et deliberatio vinee Pauli, aurificis hos confines: ...de trauersa partim est uia publica qua itur ad quondam Petri, posite in Maceriis)... ...Incantatur... tota dictam Plateam magnam comunis Iadre et partim est domus et integra vna pecia terre uineate gognalium quatuor cum supradicti Pauli, aurificis, mediante curte comuni cum ipso dimidio uel circa et plus uel minus prout esse repertum fuerit Paulo, de siroco posidet dictus Paulus, aurifex, partim mediante ita quod totum cedat in incantu et deliberatione presenti muro comuni videlicet pro ea parte... super uiam qua itur ad secundum additionem precii uel diminutionem Pauli, dictam Plateam magnam et partim est supradictum anditum aurificis, filii quondam Petri, ciuis et habitatoris Iadre, posita per quod itur ad dictam domum uendendam et partim possidet in districtu Iadre in Maceriis in confinio Sancti Iohannis hereditas quondam Fasolci, sartoris, ciuis Iadre... ...Quod heremitarum... data in tenutam et corporalem possessionem dicta tota et integra domus daretur et deliberaretur prout in ac pagamentum de mandato dominorum rectorum Iadre dicta cedula continetur neque se opposuisset incantui neque per tribunum Curie Iadre ser Georgio de Zadulinis, nobili deliberationi ullique compermisset qui se pro dicta tota et ciui Iadre, pro executione vnius sententie late per dominos integra domo... offeret contractum supradictus Paulus, aurifex iudices Curie consilium ciuitatis Iadre... in et pro quantitate quondam Petri, ciuis Iadre, qui se pro ipsa tota et integra domo ducatorum centum auri et expensis legitimis pro precio viginti daturus obtulit ducatos ducentos duodecim boni et puri auri... marcharum argenti ad rationem ducatorum quinque auri pro ...Quem que (?) Paulum, aurificem, emptorem... dominus Paulus singula marca argenti late in fauorem dicti ser Georgii de de Georgiis, miles rector... cum baculo quo sua tenebat in Zadulinis et contra dictum Paulum, aurificem prout et sicut in manu... eidem Paulo dedit, soluit et manualiter numerauit ser dicta sententia latius continetur... ...daretur ac deliberaretur... Andree quondam ser Zoili de Cesanis...” (DAZd, ZB, Articutius neque se oppossuisset incantui neque deliberationi... pro de Riuignano, B V, F I, fol. 167-168). dicta pecia terre uineate... offeret contractum ser Bartolus 33 DAZd, ZB, Vannes Bernardi de Firmo, B I, F II/1, fol. 16; NADA quondam ser Marini de Milano, nobilis ciuis Iadre qui se uice KLAIĆ – IVO PETRICIOLI (bilj. 14), 535, bilj. 357a.; IVO et nomine ac de denariis et moneta supradicti Pauli, aurificis PETRICIOLI, Škrinja Sv. Šimuna u Zadru, Zagreb, 1983., 12, pro dicta pecia terre uineate daturus obtulit ducatos centum 104; IVO PETRICIOLI, L´arca si San Simeone a Zara e il suo boni et puri auri ... ...supradicto ser Bartolo de Milano ementi autore Francesco da Milano, Studi di storia delle arti, Università uice et nomine et de denariis supradicti Pauli, aurificis di Genova, Istituto di storia dell’arte, 9, Genova, 1998., 6., 23, bilj. supradictam peciam terre uineate pro precio et nomine pretii 27; EMIL HILJE Prilog o zlataru Francescu iz Milana, Radovi ducatorum centum auri in auro... ...Quod quidem totum Instituta za povijest umjetnosti, 23, Zagreb, 1999., 54; GIUSEPPE precium videlicet ducatos centum auri in auro idem Paulus, PRAGA, Documenti per la storia dell’arte a Zara dal Medioevo al aurifex, dedit, soluit et manualiter numerauit supradicto ser Settecento (ur.) Maria Walcher, Trieste, 2005., 111. Georgio de Zadulinis prout ipse ser Georgius fuit confessus 34 “...Ser Bartolus de Drecchia, tribunus... retulit... mandando et contentus se habuisse et recepisse a dicto ser Paulo, aurifice vnam sententiam latam per iudices Curie consilium ciuitatis pro integra et completa solutione omnium contentorum in Iadre in M°CCC° nonagesimo septimo, indictione VI die XX sententia supradicta...” (DAZd, ZB, Articutius de Riuignano, quarto mensis februarii contra et aduersus Paulum, aurificem B V, F I, fol. 187-188). quondam Petri de Iadra, et in fauorem ser Georgii de Zadulinis, 38 “...vna vinea... posita in confinio Sancti Iohannis Heremitarum nobilis ciuis Iadre, in et pro quantitate centum ducatorum auri et Vltra portum Iadre in Maceriis infra hos confines... de trauersa...
Marijana Kovačević: Zlatari Pavao i Stjepan Petrovi iz Kotora... Ars Adriatica 4/2014. (125-154)
et partim Paulus, aurifex quondam Petri, de austro dictus presentibus Paulo, aurifice quondam Petri de Cataro... ciuibus Paulus, aurifex...” (DAZd, Curia maior ciuilium Iadrensis, Kut. Iadre...” (DAZd, ZB, Articutius de Riuignano, B III, F VIII, fol. 82’). 5, F 10, fol. 55). 51 “...Paulus, aurifex quondam Petri de Cataro, ciuis Iadre, fecit 39 “...presentibus Paulo, aurifice quondam Petri...” (DAZd, ZB, suum procuratorem legitimum cum potestate substitutum Petrus de Serçana, B IV, F 77, fol. 8’). Martinum, cimatorem de Sibenico... specialiter ad petendum... 40 “...presentibus... et Paulo aurifice quondam Petri de Cataro, quicquid ipsi constituenti debetur a Georgio Sesselich de ambobus ciuibus Iadre...” (DAZd, ZB, Articutius de Riuignano, Scrisia...” (DAZd, ZB, Articutius de Riuignano, B III, F VIII, B II, F VII, fol. 102). fol. 108’). 41 Riječ je o poništenju kupoprodajnog ugovora datirana 27. 52 “...presentibus magistro, Benedicto quondam Iacobi et studenog 1398. godine u kojem je kao svjedok zabilježen zlatar Paulo, aurifice quondam Pauli testibus. Milcus quondam Pavao Nikolin zvan Lazanja. “...presentibus Paulo, aurifice Galci Mirosich de Cobiliça dedit et locauit magistro Iacobo, quondam Petri... ...presentibus... et Paulo, aurifice quondam aurifici quondam Farcasi, habitatori Iadre, Petrum, filium Nicolai, habitatore Iadre...” (DAZd, ZB, Petrus de Serçana, B IV, dicti Milchi ibidem presentem et acceptantem, ad standum F 76, fol. 18’). et moram continuam trahendum cum ipso magistro Iacobo pro nouem anniis continuis, hodie incipiendis et ut 42 “...presentibus magistro Paulo, aurifice quondam Petri...” (DAZd, sequitur finiendo ad addisscendum dictam artem aurificarie. ZB, Vannes Bernardi da Firmo, B I, F II/1, fol. 149). Promictens dictus Milcus toto dicto continuato tempore 43 Tada je zabilježen kao svjedok u oporuci Mihovila Jurgovića nouem annorum ipsum Petrum a dicto magistro Iacobo non s Ugljana. “...presentibus... Paulo, aurifice quondam Petri de reaccippere set stare continue... promictens quod bonus et Cataro... ciuibus Iadre...” (DAZd, ZB, Articutius de Riuignano, B fidelis et obbediens puer erit et fatiet ei omnia quae licite V, F III, fol. 139’). et honeste predictus magister Iacobus sibi precipiet legalis 44 “...Paulus, aurifex quondam Petri, habitator Iadre, fuit confessus erit, furtum uel fraudem non fatiet set res et bona dicti sui et contentus se esse debitor nobilis viri ser Cose de Begna, ciuis magistri ad suas manus peruentas et perueniendas saluabit Iadre, et eidem dare debere ducatos viginti quinque auri et fideliter et dicto suo magistro restituet sine fraude. Et... uersa hoc nomine mercati quinque marcarum argenti ad rationem vice predictus magister Iacobus promisit ipsum Petrum dicto ducatorum quinque qualibet marca emptarum per dictum tempore nouem annorum... secum tenere, alere, vestire et Paulum a dicto ser Cosa et habitarum et receptarum ab eodem calciare decenter et ipsum iuxto posse docere dictam suam quam quantitatem ducatorum dictus Paulus per se… dare, soluere artem aufabricarie (!) et in fine dictorum nouem annorum et restituere promisit dicto ser Cose… hinc ad unum annum...” dare eidem benedictionem suam, socham, caputeum et (DAZd, ZB, Iohannes de Casulis, B un, F II/2, fol. 18’). par calegarum de panno latino valoris XL soldorum pro 45 “...Lucas, filius quondam Bartoli de Cipriano, ciuis Iadre... fecit, quolibet brachio et pro benedictione dare quinque ducatos constituit et ordinauit Paulum, aurificem quondam Petri de auri... ...pro quo Petro dictus Miclauscius, pater et Franolus, Iadra... suum... procuratorem...” (DAZd, ZB, Petrus de Serçana, marangonus quondam Dissinni de Iadra... fideiussores… B IV, F 86, fol. 12’). exstiterunt...” (DAZd, ZB, Vannes Bernardi de Firmo, B I, F II/1, fol. 293); CVITO FISKOVIĆ (bilj. 49), 118., 198, 46 “...in Contrata Sanctorum Cosme et Damiani de Perna in bilj. 726; NADA KLAIĆ – IVO PETRICIOLI (bilj. 14), 537, domo infrascripti Pauli aurificis, presentibus... et Paulo, bilj. 389. Zlatar Pavao Pavlov koji se spominje kao svjedok aurifice quondam Petri de Cataro, ciuibus Iadre...” (DAZd, ZB, u ovom spisu bez sumnje je zlatar Pavao Petrov iz Kotora, a Articutius de Riuignano, B III, F VIII, fol. 13). bilježnik mu je pogrešno zapisao očevo ime. Naime, u Zadru 47 “...presentibus... et Paulo aurifice quondam Petri de Cataro, ciue se ni u 14. stoljeću ni početkom sljedećeg ne spominje neki Iadre...” (DAZd, ZB, Articutius de Riuignano, B III, F VIII, fol. 49). zlatar Pavao s tim patronimikom. 48 “...presentibus Paulo aurifice quondam Petri... ambobus ciuibus 53 Vinograd je tom prilikom u dotu dobio marangon Ivan, Iadre...” (DAZd, ZB, Articutius de Riuignano, B III, F VIII, fol. 65). sin pok. mornara Vučine. “...Iohannes, marangonus, filius 49 Barka je imala jedan jarbol, sidro i kormilo, a nalazila se u quondam Volcine, marinarii, ciuis Iadre... fuit confessus se paškoj uvali. “...Vlatcus Dragoribich, marinarius, et Paulus, habuisse a domina Scomussa, relicta quondam ser Zoili de aurifex quondam Petri de Cataro, ciues Iadre... uendiderunt Botono, nobili ciue Iadre, dante et soluente in dote... Marice, Luce quondam ser Bartoli de Cipriano, ciui Iadre, et Nicole filie quondam Drasoii, casaroli... ...et vnam possessionem terre Cuquesich de Pago vnam eorum barcam bastasiciam cum partim uineate, locate ad terraticum... posita in insula Sancti vna arbore, vna antena et vno timone babunese que est in Micaelis in loco uocato Lucorano... de trauersa est via publica valle Pagi, quam dicti emptores fuerunt confessi se habere partim et partim possidet Paulus, aurifex quondam Petri, de in eorum manibus et potestatem ad habendum et cetera, sirocco possidet dictus Paulus, aurifex partim...” (DAZd, ZB, pro precio ducatorum triginta auri in auro...” (DAZd, ZB, Articutius de Riuignano, B III, F VIII, fol. 210’-211); Vjerojatno Articutius de Riuignano, B III, F VIII, fol. 49-49’); CVITO je riječ o marangonu Ivanu Vučiniću koji je u prosincu 1402. FISKOVIĆ, Zadarski sredovječni majstori, Split, 1959., 114, godine ugovorio neke radove u kući plemića Ivana de Butadeisa. 196, bilj. 706. (CVITO FISKOVIĆ (bilj. 49), 57, 161, bilj. 328) 50 “...in Contrata Sanctorum Cosme et Damiani de Perna, in 54 “...Paulus, aurifex quondam Petri de Cataro, ciuis Iadre, fuit via publica per oppositum domus procurarie comunis Iadre, confessus se debere dare et soluere ser Cose quondam ser
Matei de Begna, nobili ciui Iadre, ducatos triginta auri in auro Pauli, aurificis, presentibus... ...Cecilia fuit confessa se habuisse nomine et ex causa mercati quinque marcarum argenti fini per a supradicto Paulo librarum CL paruorum pro parte solutionis eum habiti et recepti nec non empti a dicto ser Cosa pro precio librarum quingentarum paruorum...” (DAZd, ZB, Articutius de supradicto. ...Quam ducatorum quantitate idem Paulus, debitor, Riuignano, B III, zaseban papirić u F VIII). promisit ipsi ser Cose, creditori, dare eidem hic Iadre usque 58 “...Venerabilis vir, dominus Marinus de Butadeis, per totum mensem aprilis proxime uenturum...” (DAZd, ZB, archidiaconus Iadrensis, ut rector ecclesie Sanctorum Cosme Articutius de Riuignano, B III, F VIII, fol. 214). et Damiani de (Perna – prekriženo) Platea de Iadra fuit 55 “...petitionem ser Cose de Begna... contra et aduersus Paulum, sponte confessus et contentus que facta et calculata ratione... aurificem quondam Petri, habitatorem Iadre, de ducatis triginta ex una parte et magistrum Paulum, aurificem quondam Petri auri... quos dictus Paulus dare et soluere... se obligauit eidem ser de Iadra, ex alia parte, se habuisse et integraliter recepisse Cose ad certum terminum... elapssum, ex causa mercati quinque et sibi satisfactum fuisse a dicto magistro Paulo, aurifice, de marcarum argenti fini... ut constat publico instrumento... in pensione locorum dicte ecclesie sanctorum Cosme Damiani M°CCCC° secundo, indictione XIª, die VI mensis februarii. (!) in quibus hedificatus fuit domus Faxolci, sartoris, que soluit Item... ducatos triginta auri... quos dictus Paulus dare et anno quolibet libras quinque et soldos decem paruorum, item soluere promisit et se obligauit eidem ser Cose... pro pretio pro vno dopplerio soldos viginti paruorum. Item pro vno sex marcarum argenti... ut constat publico instrumento... loco vacuo ibidem quo adherenti soldos viginti paruorum ...condempnamus... Paulum ad dandum... ser Cose dictos cuius loci vacui hii sunt confines: de siroccho possidet dicta sexaginta ducatos... ...M°CCCC°XIII... die XI mensis augusti... ecclesia Sanctorum Cosme e Damiani, de quirina possidet ...Cassa fuit suprascripta sententia de mandato et uoluntate... ser Çanninus protomagistri Andree, de borea partim possidet Cose... confessus fuit se fuisse solutum a dicto Paulo…” (DAZd, dictus Çanninus et partim dictus Paulus, aurifex, de trauersa Curia consulum et maris, B I, F II/6, fol. 14). predictus Paulus, aurifex, et alios confines confictos, et qua 56 “...Rusia, uxor quondam Faxolti, sartoris (de Ia – prekriženo), nabula asscendunt ad summam septem libras et decem habitatoris Iadre... vendidit... magistro Paulo, aurifici quondam soldorum paruorum anno quolibet, de quibus pensionibus Petri de Iadra... vnum suum hedifitium domus de lingnamine predictus Marinus archidiaconus fuit sponte confessus et et cuppis copertum cum ballatorio murato inferius positum contentus penes se a dicto magistro Paulo habuisse et recepisse super terreno et proprietatem ecclesie Sanctorum Cosme et et integraliter satisfactum fuisse pro (totibus – prekriženo) Damiani prope dictam ecclesiam infra hos confines: de trauersa temporibus preteritis et pro duobus annis proxime futuris et borea est domus dicti magistri Pauli, de quirina est terrenum incipiendis in festo Sancti Michaelis de mensis septembris dicte ecclesie Sanctorum Cusme et Damiani, de siroccho est proxime futuri et ut sequitur finiendo videlicet ad dictam via publica et alios confines veriores cum introitibus et exitibus rationem septem librarum cum dimidia pro quolibet anno...” suis usque in vias publicas... et quicquid dicto Paulo, emtori... (DAZd, ZB, Vannes Bernardi de Firmo, B I, F II/1, fol. 366’); et proprietatis dicte ecclesie Sanctorum Cosme et Damiani... CVITO FISKOVIĆ (bilj. 49), 202, bilj. 776. tenetur annuatim soluere dicte ecclesie pro pensione loci 59 Vidi Prilog 1. quinque libras cum dimidia et vnum dupplerium valoris XX soldorum annuatim in festo Sanctorum Cosme et Damiani. Et 60 Vjerojatno je riječ o marangonu Ivanu Bedričeviću koji se u hoc pro prectio et nomine prectii ducentarum quinquaginta Zadru spominje i 1434. godine. (CVITO FISKOVIĆ (bilj. 49), librarum denariorum paruorum, quod prectium dicta Rusia, 23, 141-188) venditrix, fuit sponte confessa et contenta penes se habuisse et 61 “...Iadre, in sala archiepiscopatis palacii, presentibus discreti et integraliter recepisse a dicto Paulo... ...Actum Iadre in domo honesti viri magistro Paulo, aurifice quondam Petri de Chataro, dicti magistri Pauli...” (DAZd, ZB, Vannes Bernardi de Firmo, B et Iohane, magistro marangono quondam Bedriçi...” (DAZd, ZB, I, F II/1, fol. 356). Matheus Salasich, B un, F I/2, fol. 71); CVITO FISKOVIĆ (bilj. 57 “Eiusdem anno, indictione, die, loco et testibus. Predictus 49), 141, bilj. 92; NADA KLAIĆ – IVO PETRICIOLI (bilj. 14), magister Paulus non obstante supradicta confexione facta 515, bilj. 189. C. Fisković pogrešno je pročitao marangonovo de receptione dicti totius prectii confessus et contentus se ime pa donosi da je riječ o Ivanu pok. Ludovika iz Zadra, što remansisse et remanere, dare et soluere de dicto prectio dicte prenosi i Petricioli. Rusie libras quinquaginta paruorum quas promixit eidem Rusie 62 “...presentibus Paulo, aurifice Petri de Iadra... (In margine: dare soluere ad omnem ipsius Rusie petitionem... (In margine: Drasice, uxoris et relicte quondam Stephani, aurificis alias a M°CCCC°IIII° indictione XII die XXVIII mensis aprilis... Françoi quondam Cernoti.). (DAZd, ZB, Vannes Bernardi de cassus dictus contractus de mandato et voluntate dicte Rusie qua Firmo, B I, F II/3, fol. 422’). Dokument nije dovršen. confessa fuit penes se habuisse et recepisse a dicto Paulo dictas 63 “...presentibus Paulo, aurifice quondam Petri, et...” (DAZd, ZB, quinquaginta libras... ...Actum in domo dicti Pauli”) (DAZd, ZB, Vannes Bernardi de Firmo, B I, F II/3, fol. 430). Vannes Bernardi de Firmo, B I, F II/1, fol. 356). Vjerojatno je upravo u kući zlatara Pavla Petrova iz Kotora koja se nalazila 64 “...presentibus Paulo, aurifice quondam Petri...” (DAZd, ZB, u ulici Sv. Kuzme i Damjana rečeni zlatar nekoj Ceciliji predao Vannes Bernardi de Firmo, B I, F II/5, fol. 448). sto pedeset libara kao dio duga u iznosu od petsto libara, ali 65 “...positam in insula Lucorani districtu Iadre... hos... esse taj dokument u dataciji ima samo oznaku dana i mjeseca (13. confines: de austro... de trauersa Paulus, aurifex quondam svibnja) pa nije moguće utvrditi koje je godine bio napisan. “... Petri...” (DAZd, ZB, Vannes Bernardi de Firmo, B I, F II/5, fol. in Contrata Sanctorum Cosme et Damiani de Perna, in domo 442); “...Item terrena laboratiua posita in Lucorano ad sanctum
Marijana Kovačević: Zlatari Pavao i Stjepan Petrovi iz Kotora... Ars Adriatica 4/2014. (125-154)
Michaelem in loco vocato Starina... infra hos confines... de petitionem ipsius magistri Pauli quociescunque et quecunque trauersa... partim possidet Paulus, aurifex...” (DAZd, ZB, Vannes placuerit eidem magistro Paulo coram Curiam Iadriensis Bernardi de Firmo, B I, F II/5, fol. 443’-444). magnam si non facient aut dictus Petrus aufugiet voluerunt 66 “...presentibus... et magistro Paulo, aurifice quondam Petri de et se obligauerunt supradicti eidem magistro Paulo et quolibet Iadra... ...Magister Andreas quondam Georgii, tagliapetra de eorum insolidum dare et soluere eidem magistro Paulo libras Iadra, promixit et se obligauit fratri Augustino et fratri Antonio ducentas paruorum predictas ad omniam ipsius magistri Pauli Blaxii, priori monasterii Sancti Augustini de Firmo dare... recquisitionem...” (DAZd, ZB, Iohannes de Trottis, B un, F I/2 lapides infrascriptos...” (DAZd, ZB, Vannes Bernardi de Firmo, d, fol. 86-86’). Premda spomenuti zatvorenik u ovom ugovoru B I, F II/5, fol. 454’-455); CVITO FISKOVIĆ (bilj. 49), 148-149, nije označen kao zlatar, bez sumnje je riječ o istoimenom bilj. 228a. zlataru iz sljedećeg spisa. 67 “...vna pecia terre... posite in districtu Iadre in Maceriis, in confinio 74 “...Petrus, filius Nicolay Arbanenssas de Cataro, aurifex et Sancti Iohannis Heremitarum infra hos confines... de quirina habitator Iadre... fuit conffessus et contentus se habuisse et possidet Paulus, aurifex quondam Petri de Cataro, ciuis Iadre, de manualiter recepisse a magistro Paulo, aurifico quondam Petri, borea possidet dictus Paulus, aurifex, pro uxore sua parte...” (DAZd, ciui Iadre, ocasione mutui gratia... libras centum paruorum... ZB, Articutius de Riuignano, B III, F IX/2, fol. 61). ...presentibus magistro Laurentio Albanensse et magistro Iacobo quondam Farcassi, etiam aurifice, habitatoribus Iadre...” (DAZd, 68 “...posita in insulla Lucorani... de trauersa Paulus, aurifex ZB, Iohannes de Trottis, B un, F I/2 d, fol. 86’-87); CVITO quondam Petri...” (DAZd, Curia maior ciuilium Iadrensis, Kut. FISKOVIĆ (bilj. 49), 114, 196, bilj. 705. Dokument je poništen 7, F II, fol. 28). 13. siječnja 1408. godine. C. Fisković ovaj je i prethodno 69 “...in quo suo testamento suos commissarios et huius testamenti spomenuti spis datirao u 1404. godinu. U cijelom svešćiću nema executores esse uoluit et instituit Paulum, aurificem quondam niti jedne oznake godine sastavljanja dokumenata pa se Fisković Petri de Cataro...” (DAZd, ZB, Articutius de Riuignano, B V, F zacijelo ravnao datacijom svešćića koji slijede, a datirani su 1405. III, fol. 145). godinom. No svešćić u kojem se nalaze sporna dva dokumenta 70 “...presentibus Paulo, aurifice quondam Petri...” (DAZd, ZB, bez sumnje se kronološki nastavlja na onaj koji mu prethodi Petrus de Serçana, B V, F 101, fol. 16’). (sveščić c), a u njemu je na fol. 52’-53 jedan dokument koji nije mogao biti sastavljen prije siječnja 1407. godine, budući da se u 71 “...Coram magnificis dominis... honorabilibus rectoribus ciuitatis njemu spominje spis iz svibnja 1406. godine. Iadre... personaliter constituti Paulus, aurifex quondam Petri de Cataro et... comissarii olim Iohannis, balistarii salariati comunis 75 Vidi Prilog 2. Iadre, filii quondam Laurentii de Castignoli de Ianua, habitatoris 76 Njegov je posjed bio međaš posjeda što ga marangon Ivan Iadre, instituti ab eo in eius vltimo testamento... inuentarium Vučinov tom prigodom prodaje trgovcu Jakovu Slovinjinu. per eos confectum de bonis dicti quondam Iohannis, balistarii...” “...Iohannes, marangonus quondam Uulcine de Iadra, dedit, (DAZd, ZB, Articutius de Riuignano, B IV, F IV, fol. 124’-125). vendidit et tradidit Iacobo, mercario filio Slouini, habitatori 72 “...Ambroxius quondam Laurencii de Castignolo de Ianua Iadre, vnam terram... positam in insula Lucorani districtu Iadre tamquam heres testamentarius Iohannis balistarii, olim infra hos ut dixerunt confines... de quirina... et partim Paulus, salariati comunis Iadre, eius fratris, institutus ab eo in eius aurifex quondam Petri... ...et partim Paulus, aurifex quondam vltimo testamento scripto Iadre… in M°CCCCV°, indictione Petri, de siroco dictus Paulus, aurifex...” (DAZd, ZB, Petrus de tertiadecima, die nono, mensis septembris... fuit confessus Serçana, B V, F 106, fol. 12-12’). et contentus se... habuisse et recepisse ac sibi fuisse datum et 77 “...petitionem Pauli, aurificis quondam Petri de Iadra... contra et asignatum a Iohanne, berberio quondam Stefani absente quia aduersus ser Vitulum quondam ser Nadalini de Zadulinis... de erat carceratus et detentus in manibus inimicorum Iadrensis et libris quadraginta sex soldorum paruorum pro pretio vnçiarum a Paulo, aurifico (!) quondam Petri de Cataro, habitatore Iadre, quindecim et tertie partis vnius vnçie argenti laborati et deaurati etiam absente quia erat in exercitu Iadrenssium, comissariis per ipsum Vitulum a dicto Paulo emptarum, habitarum et dicti quondam Iohannis, balistarii instituti ab eo in dicto eius receptarum… ...M°CCCC°VIIII... die primo mensis octubris... testamento omne et totum id quod ipse quondam magister ...Cassa fuit suprascripta sententia de uoluntate suprascripti Iohannes, balistarius reliquerat et reliquit in dicto eius Pauli... confessus fuit se fuisse solutum a dicto ser Vitulo de testamento eidem Ambroxio et Luchine, matri eius...” (DAZd, debito suprascripto...” (DAZd, Curia consulum et maris, B I, F ZB, Iohannes de Trottis, B un, F I/2c, fol. 47’). II/6, fol. 12). 73 “...Cum hoc esset quod Petrus, filius Nicolay Arbanensis 78 “...presentibus magistro Paulo, aurifice quondam Petri... ciuibus de Cataro esset detentus in carceribus comunis Iadre ad Iadre…” (DAZd, ZB, Theodorus de Prandino, B VI, F I/2, fol. petitionem et instanciam magistri Pauli, aurificis quondam 43). Riječ je o oporuci Suzane, kćeri Tome de Georgiisa i žene Petri, ciuis Iadre, pro libris ducentis paruorum in quibus idem pok. kneza Ivana iz Bribira od roda Šubića. magister Paulus asseruit se esse creditorem dicti Petri, idem 79 “...Maximus de Castello fecit suum procuratorem legitimum Nicolaus Arbanensis nec non magister Laurentius, aurifice cum potestate substituendi Paulum, aurificem quondam Petri Albanensis, et Iacobus quondam Farcasii, etiam aurifice et de Cataro, ciuem et habitatorem Iadre presentem et presens habitatores Iadre, predicti omnes insimul et insolidum se mandatum sponte suscipientem specialiter ad petendum... obligantes eidem magistro Paulo, aurifico (!), promisserunt et ducatos tredecim auri a Stefano quondam Petri de Duratio...” se obligauerunt dare et consignare dictum Petrum ad omnem (DAZd, ZB, Articutius de Riuignano, B III, F X, fol. 11’).
80 “...presentibus Paulo, aurifice q(uondam) Petri... et Nutio 88 EMIL HILJE (bilj. 82), 166., 195, bilj. 54. quondam Vcinelli, lapicida de Firmo...” (DAZd, ZB, Articutius 89 “...In quo suo testamento suos commissarios et... executores... de Riuignano, B III, F X, fol. 35). instituit... et Martinum, filium Pauli, aurificis, ciuis Iadre... 81 “...Vidus Cacichieuich et Lucas Jursich de Scrisio sponte ...Item reliquit eidem ecclesie Sancti Micaelis vnum pluviale, fuerunt confessi... se habuisse et recepisse a Paulo, aurifice vnam dalmaticam et vnam strictam et vnum calicem argenteum uocato Lasagna quondam Nouaci, habitatore Iadre, libras et vnum crucibulum que omnes res sunt in dicta ecclesia et facte quingentas soldorum paruorum... ...dare reddere et expensis dicti testatoris pro anima sua. ...Item reliquit ecclesie restituere hinc ad festum Nativitatis Domini Ihesu Christi... Sancte Marie de Bongaudo de Iadra vnum calicem argenteum t ...MCCCC°VIIII... die IIII ° mensis aprilis. Actum Iadre... et vnum paramentum ualoris ducatorum quinque auri pro ipso presentibus Paulo, aurifice quondam Petri de Iadra... paramento pro anima sua. Item reliquit ecclesie Sanctorum ...Mandica, relicta quondam suprascripti Pauli La(sagne) Cosme et Damiani de Bebis de Iadra vnum calicem argenteum (dalje oštećeno)...” (DAZd, ZB, Petrus de Serçana, B V, F deauratum et vnum paramentum quod est in in dicta ecclesia 102, fol. 17’-18). Riječ je o poništenju ugovora datirana 6. pro anima sua... Item reliquit cuilibet suorum commissariorum veljače 1406. godine kojim je zlatar Lazanja posudio Vidu supradictorum ducatos decem auri... Item reliquit cuilibet Kačićijeviću i Luki Jursiću iz Karlobaga pedeset libara. quatuor filiorum Pauli, aurificis quondam Petri de Cataro, 82 Npr. 9. travnja 1411.: “...presentibus... et magistro Paulo ciuis Iadre, eius testatoris nepotum ducatos vigintiquinque aurifice quondam Petri ciue Iadre...” (DAZd, ZB, Theodorus de auri eisdem dandos eum fuerint etatis legitime iure legati... Prandino, B I, F I/1, fol. 15); 11. studenog 1411.: “...presentibus ...presentibus... et Menegello, pictore quondam Iohannis de Paulo quondam Petri aurifico et...” (DAZd, ZB, Theodorus Canali de Venetiis...” (DAZd, ZB, Articutius de Riuignano, B V, de Prandino, B I, F I/5, fol. 147’); 26. studenog 1411.: “... F III, fol. 176’-177’); EMIL HILJE (bilj. 82), 56, 88, bilj. 116. presentibus... et magistro Paulo aurifice quondam Petri ciue 90 “...Martini, Mathei, Donati et Nicolai, filiorum Pauli quondam Iadre...” (DAZd, ZB, Theodorus de Prandino, B I, F I/5, fol. Petri, aurificis de Iadra...” (DAZd, Curia maior ciuilium 155’); 15. veljače 1412.: “...presentibus magistro Paulo quondam Iadrensis, Kut. 7, F II, fol. 77). Zlatarov sin Donat spominje se Petri aurifice et...” (DAZd, ZB, Theodorus de Prandino, B I, kao trgovac: “...Nos, Donatus Pauli, aurificis, mercator et ciuis F I/6, fol. 207’). Osobito je zanimljiv dokument datiran 28. Iadre...” (DAZd, ZB, Simon Damiani, B III, F IV/1, fol. 37’). ožujka 1423. godine. Tada je zlatarski majstor Pavao pok. Petra, 91 Objava toga opsežnog arhivskog materijala u integralnom obliku građanin Zadra, kao čuvar imovine svoga pok. sina Martina bit će predmet neke buduće studije, a korpus sveukupne građe za kojega u kasnijoj arhivskoj građi doznajemo da je također koja se datira do 1409. iznijet je kao dio doktorske disertacije: bio zlatar, primio od već spomenutog (bilj. 76) Jakova pok. MARIJANA KOVAČEVIĆ (bilj 8), 193-196. Slovinje zvana Salamon i njegove kćeri Margarite, udovice rečenog Martina, sinovu pokretnu imovinu. Osim slikarskih 92 “...Paulus, aurifex quondam Petri de Cataro, ciuis et (habitator radova i vrijednih knjiga, među kojima vrijedi istaknuti Iadre), fuit confessus se habuisse et recepisse a Stossia (filia) jednog “Dantea”, dijelovi Martinova inventara bili su niska quondam Dragossii, mercarii, etiam ciue Iadre, eius spons(a) bisera, četiri para malih srebrnih naušnica, pedeset pozlaćenih et futura uxore dante eidem in dotem et pro dote sua... ducatos puceta na jednom odjevnom predmetu, jedan safir i tri unce ducentos boni et puri auri et iusti ac lega(lis) ponderis... in auro, oštećene srebrnine. (DAZd, ZB, Theodorus de Prandino, B argentaria, pannis...” (DAZd, ZB, Articutius de Riuignano, B III, II, F III/9, fol. 383-383’); INGE ŠEGVIĆ-BELAMARIĆ – F XII/1, fol. 12). JOŠKO BELAMARIĆ, Stare i rijetke knjige iz knjižnice klasične 93 Vidi bilj. 82. gimnazije u Splitu, Split, 1995., 22, 42, bilj. 18. Citirani autori 94 “...presentibus Martino aurifice filio Pauli aurificis...” (DAZd, ZB, poslužili su se podatkom iz ostavštine zadarskog arhivista Christophorus Zeno, B un, F I, fol. 23’). Stoga nije isključeno G. Prage u venecijanskoj Marciani. EMIL HILJE, Gotičko ni da je on autor nekog od kaleža koje je 1414. godine darovao slikarstvo u Zadru, Zagreb, 1999a., 166, 195, bilj. 57; 17. travnja svećenik Mihovil. 1436.: “...presentibus magistro Paolo, aurifice quondam Petri et 95 “...Stossia, relicta quondam magistri Pauli, aurificis, ciuis et magistro Georgio Vitcouich de Aurana, etiam aurifice, ciuibus habitatrix Iadre... uendidit... ser Donato quondam dicti magistri et habitatoribus Iadre...” (DAZd, ZB, Iacobus q. Ostoye, B un, F Pauli, mercatori et ciui Iadre... petiam terrre vineate... positam I/4, fol. 23’). in districtu Iadre in confinio Sancti Iohannis Heremitarum...” 83 “...presentibus... et Donato quondam Pauli aurificis...” (DAZd, (DAZd, ZB, Simon Damiani, B III, F IV/6, fol. 273’-274). ZB, Theodorus de Prandino, B IV, F V/B15, fol. 257). 96 “...presentibus Donato, aurifice et Petro, filio magistri Pauli, 84 Slučaj je to u dokumentu datiranu 18. srpnja 1412. godine kada aurificis, ciuibus Iadre...” (DAZd, ZB, Theodorus de Prandino, B se kao svjedok javlja kod prodaje neke zemlje.”...presentibus I, F I/10, fol. 409). Paulo aurifice quondam Petri de Cataro ciue Iadre...” (DAZd, 97 “...presentibus magistro Iohanne Iurillich, marangono, et ZB, Articutius de Riuignano, B III, F XII/1, fol. 17). Andrea, filius Pauli, aurificis, diacono Sancte Anastasie...” 85 Ponegdje uz Pavlovo ime stoji de Iadra, a iz sadržaja spisa (DAZd, ZB, Theodorus de Prandino, B I, F I/10, fol. 461). proizlazi da je nesumnjivo riječ ipak o Pavlu Petrovu iz Kotora. 98 “...Lefcus quondam Volcine de Dubiça locauit et posuit Petrum, Vidi npr. bilj. 56 (15. ožujka 1403. god.). nepotem suum, et filium quondam Georgii de Dubiça ad 86 CVITO FISKOVIĆ (bilj. 49), 114. standum cum magistro Blasio, marangono quondam Iacobi 87 Vidi bilj. 82. Beuilaqua de Iadra, usque ad sex annos... ...magister Stephanus,
Marijana Kovačević: Zlatari Pavao i Stjepan Petrovi iz Kotora... Ars Adriatica 4/2014. (125-154)
aurifex quondam Petri de Cataro, habitator Iadre, ipsi Blasio 105 “...(In margine: deliberatio domus Stephani, aurificis quondam extitit fideiussor principalis...” (DAZd, ZB, Articutius de Petri, habitatori Iadre) ...Incantatur et per incantum... vna Riuignano, B IV, F II, fol. 80). domus murata undique et cuppis coperta... posita Iadre in 99 “...Iuanissius quondam Crenchi de Pacra posuit et pacto dedit confinio Sancti Laurentii de Platea... Que domus est Stephani, Paulum, filium suum... magistro Stephano, aurifici, habitatori aurificis quondam Petri, habitatoris Iadre, data in tenutam et Iadre quondam Petri de Cataro, ad standum cum eo usque ad corporalem possessionem nobili uiro ser Maçolo de Fanfogna quinque annos proxime venturos, promitens facere et curare de mandato dominorum rectorum Iadre... de scitu... et cum effectu quod dictus Paulus, eius filius, usque ad supradictum uoluntate dicti Stephani pro executione vnius sententie late... terminum stabit et perseuerabit cum eo et ab eo et eis seruiciis contra dictum Stephanum in fauore dicti ser Maçoli in et pro non aufugiet nec recedet et omnia faciet quae eidem licita quantitate centum quinquaginta ducatorum auri et expensis in per dictum magistrum Stephanum fuerunt demandata et non millesimo trecentesimo nonagesimo primo... die quarto mensis dampnum uel furtum faciet nec uoluit facere consentiet. Quod si aprilis... ...rectoribus... dedit, uendidit et deliberauit... supradicto ipse Paulus recesserit a dicto magistro Stephano et eius seruiciis ser Maçolo de Fanfogna domum supradictam... pro precio et ante supradictum terminum uel ei quod absit dampnum uel nomine precii ducatorum trecentorum auri in auro... videlicet furtum aliquod faciet eidem magistro Stephano refficiet et ei dabit reliquos ducatos centum quinquaginta auri in auro idem ser omnia dampna de quibus credi uoluit ipsi magistro Stephano Maçolus emptor dedit, soluit et manualiter numerauit Stephano, sacramento firmanti. Et uersa uice dictus magister Stephanus aurifici supradicto, pro integra et completa solutione totius promisit ipsi Iuanussio stipulanti nomine dicti Pauli, filii sui, precii supradicti prout ipse Stephanus sic fuisse et esse asseruit ipsum Paulum artem aurificiarie diligenter instruere et docere et et confessus fuit...” (DAZd, ZB, Articutius de Riuignano, B V, F eum a se non expellere usque ad supradictum terminum et eidem I, fol. 125’-126); NADA KLAIĆ – IVO PETRICIOLI (bilj. 14), dicto toto tempore quinque annorum dare et facere competenter 538, bilj. 396. uictum, uestitum et calciamenta et in fine dicti termini dimittere 106 “...Nobilis vir ser Magiolus quondam ser Nicole de Fanfogna eidem uestes antiquas quas tunc temporis habuerit et ipsum de de Iadra... dedit, cessit et concessit... magistro Stephano, nouo induere de panno latino ualoris grossorum quindecim pro aurifici quondam Petri, habitatori Iadre, ibidem presenti... de singulo brachio videlicet facere eidem unum caputeum, vnam tota et integra vna domo murata vndique et cuppis coperta... (soccam – prekriženo) clamidem et vnum par caligarum et vnum posita Iadre in confinio Sancti Laurentii de Platea infra hos par scarparum...” (DAZd, ZB, Articutius de Riuignano, B IV, F II, confines... de trauersa ecclesia Sancti Laurentii mediante via fol. 192’). comunis super qua (androna – prekriženo) cadunt stillicidia 100 “...Ziletus, aurifex quondam Iacobi Mittet de Parisius, fuit ecclesie Sancti Laurentii et stellicidia dicte domus, de borea confessus se debere dare magistro Stephano, aurifici quondam via publica partim et partim domus dicte ecclesie Sancti Petri Petri de Cataro, habitatori Iadre, libras septuaginta tres et soldos de Platea... que domus fuit olim dicti magistri Stephani et data nouem paruorum pro resto omnium rationum quas similiter fuit in tenutam et corporalem possessionem dicto ser Magiolo de quibuscunque rebus agere habuerunt de toto tempore mandato duorum rectorum Iadre per tribunum Curie Iadre preterito usque in presentem diem...” (DAZd, ZB, Articutius de de scitu, presentia et voluntate dicti magistri Stephani per Riuignano, B IV, F II, fol. 195). tribunum Curie Iadre pro executione vnius sententie l(ate)... 101 “...presentibus... et Stephano, aurifice de Chataro, habitatore contra ipsum magistrum Stephanum et in fauorem dicti ser Iadre...” (DAZd, ZB, Iohannes de Casulis, B un, F I/3, fol. 109’). Magioli in et pro quantitate centum et quinquaginta ducatorum auri et expensis in millesimo CCC° nonagesimo primo, 102 Vidi bilj. 7. (4. lipnja 1387). indictione quartadecima, die quarto mensis aprilis... cuius 103 Vidi bilj. 9. (29. listopad 1387. god.) vigore deliberata, data, tradita et concessa fuit dicta domus per 104 “...Nobilis vir, ser Philipus quondam Radicchi de Biccina... incantum tanquam plus offerenti dicto ser Magiolo per dominos vendidit... magistro Stephano, aurifici quondam Petri, habitatori rectores Iadre prout de dicta deliberatione et traditione constat Iadre, ibidem presenti... vnam suam domum muratam vndique publico instrumento breuiarii incantus scripto et publicato et cuppis copertam cum stactionibus, canouis, ambitis et in millesimo trecentesimo nonagesimo primo, indictione omnibus et singulis suis iuribus et pertinentiis suis positam quartadecima, die dominico, quartodecimo mensis mai, manu Iadre in confinio Sancti Laurentii de Platea infra hos confines: ser Articuctii olim Dominici de Riuignano, notarii iurati de austro domus heredum quondam domini Iacobi de Cesanis Iadre, et prout in dicto breuiario plenius continetur. Et hoc pro mediante muro comuni, de trauersa ecclesia Sancti Laurentii prectio et nomine prectii trecentorum ducatorum auri in auro... mediante androna super qua androna cadunt stellicidia dicte ...transferens et mandans dictus ser Magiolus dicto magistro domus vendite et stellicidia ecclesie Sancti Laurentii, de borea Stephano omne ius, omnemque actionem... ...dictus ser via publica partim et partim domus ecclesie Sancti Petri de Magiolus dedit et manualiter tradidit dicto magistro Stephano... Platea... et hoc pro prectio et nomine prectii trecentorum dictum instrumentum breuiarii incantui... ...quod quidem ducatorum auri in auro...” (DAZd, ZB, Vannes Bernardi de prectium totum et integrum trecentorum ducatorum auri in Firmo, B I, F I/4, fol. 69). Premda se u ovom spisu ne navodi auro dictus ser Magiolus fuit confessus et contentus penes se izričito Stjepanovo podrijetlo, već samo ime njegova oca, sasvim integraliter habuisse et recepisse a dicto magistro Stephano...” je izvjesno da nije riječ o istoimenom zlataru iz Dubice. Naime, (DAZd, ZB, Vannes Bernardi de Firmo, B I, F I/4, fol. 70); već u sljedećem spisu (vidi bilj. 1009.) ta se ista kuća spominje NADA KLAIĆ – IVO PETRICIOLI (bilj. 14), 538, bilj. 396; kao kuća zlatara Stjepana Petrova iz Kotora. NIKOLA JAKŠIĆ – RADOSLAV TOMIĆ (bilj. 2), 36, bilj. 100.
107 “...presentibus Stephano, aurifice quondam Petri de Cataro, ciue Iadre, nomine et occasione vnius domus habitationis ipsius Iadre,...” (DAZd, ZB, Articutius de Riuignano, B II, F VI, fol. 55). Stefani, aurificis, posite Iadre in confinio Sancti Laurentii 108 “...in via publica, iuxta Plateam magnam comunis, per prope Plateam magnam comunis infra suos confines, quam oppositum domus magistri Stephani, aurificis quondam Petri, ipsam constituens asseruit esse suam... (DAZd, ZB, Articutius presentibus...” (DAZd, ZB, Articutius de Riuignano, B II, F VI, de Riuignano, B II, F VII, fol. 99). fol. 73’). Ni u ovom se spisu ne spominje podrijetlo majstora pa 116 Vidi bilj 104 (1. travnja 1391. god.). ipak postoji mogućnost, vrlo malena s obzirom na sve navedeno, 117 “...presentibus Stefano, aurifice quondam Petri de Cataro...” da je riječ o istoimenom zlataru iz Dubice za kojeg nije poznato (DAZd, ZB, Articutius de Riuignano, B V, F II, br. 39, fol. 1); gdje mu se nalazila kuća. NIKOLA JAKŠIĆ – RADOSLAV TOMIĆ (bilj. 2), 29, bilj. 64. 109 “...in curia Stephani de Cataro, aurificis, presentibus...” (DAZd, 118 Filip je od Nikolotina oca, zlatara Stjepana Petrova iz Dubice ZB, Iordanus de Nosdrogna, B un, F I, fol. 40). primio dotu 14. veljače 1395. “...Philippus pronominatus 110 “...presentibus Prodolo, aurifice, quondam Andree et Stephano, Bescoto, filius quondam Ziuitci de Bosco, ciuis Iadre, ...fuit aurifice, quondam Petri, habitatore Iadre... Cressiolus, confessus et contentus se habuisse et recepisse ac sibi integre marangonus, filius quondam Drasioli, marangoni de Iadra... datos, solutos et numeratos a Stephano, aurifice quondam dedit, vendidit et tradidit Liparello, mercario quondam Georgii Petri, habitatore Iadre, libras sexcentas soldorum paruorum... de (Ancona), habitatori Iadre... capita vitium... posita ad et a domina Margarita, rellicta quondam Martini de Bosco, Capragl...” (DAZd, ZB, Petrus de Serçana, B III, F 42, fol. 17). libras ducentas soldorum paruorum... sunt in summa librae Iako nije navedeno da je Stjepan iz Kotora, izgledno je da se octingente... et hoc pro dote et dotis nomine Nicolocte, filie radi o njemu, jer se upravo on i poslije, kako stoji u daljnjem dicti Stephani et... uxoris dicti Filippi...” (DAZd, ZB, Petrus de tekstu ovog članka, javlja u ulozi svjedoka zajedno sa zlatarom Serçana, B I, F I/3, fol. 87); NIKOLA JAKŠIĆ – RADOSLAV Produlom Andrijinim. TOMIĆ (bilj. 2), 37, bilj. 104. 111 U dokumentu se spominje marangon Nikola Arbusjanić koji 119 “...Çannobius, pillipparius quondam Francissci de Florentia, Katici, ženi zlatara Pripka, sestri svoje pokojne žene Marice, habitator Iadre, et Stephanus quondam Vulcene de Bosco, poklanja pola kuće iz dote rečene Marice. “...in confinio merçarius, ac frater Tomas ordinis fratrum predicatorum de Arsenatus ad Grapum, in domo habitationis Catice infrascripte, Iadra ut comissarii testamentarii quondam Philippi Biscocti presentibus Produlo, aurifice quondam Andree, et Stephano, de Bosco ex una parte, et dompmina Margarita, vxor et relicta aurifice quondam Petri de Cataro, ambobus ciuibus Iadre... quondam magistri Stephani, aurificis, ut auia materna Clare, Nicolaus, marangonus uocatus Arbussanich, filius Micouili, filie quondam dicti Phillipi Biscocti... deuenerunt ad inuicem sartoris, ciuis Iadre, separatus ab ipso patre suo... dedit, tradidit et vicisim occaxione alimentorum dicte Clare, pupille filie et donauit Catice, eius cognate et filie quondam Martini Plissich, dicti quondam Phillipi Biscocti, videlicet quia dicta domina marinarii de Iadra, et uxori Pripchi, aurificis, filii quondam Margarita fuit confessa et contenta penes se habuisse et Simeonis de eadem ciuitate, totam et integram medietatem recepisse a predictis comissariis dicti Phillipi pro alimentis dotalem eidem donatori datam inextimatam in dote, pro dote dicte Clare a die mortis dicti Phillipi usque in presentem diem et dotis nomine Marice, ipsius donatoris uxoris, pro indiuiso libras centum paruorum de quibus fecit eisdem comissariis cum dicta Catiça vnius domus posite in ciuitate Iadre in finem et quietationem generalem... ...Item dicti comissarii confinio Arsenatus in loco uocato Rasboy, cuius totius domus promisserunt et conuenerunt stare et soluere eidem donne cum omnibus eius iuribus et pertinentiis hii sunt confines... de Margarite pro alimentis dicte Clare pro tribus annis proxime quirina est domus Stossie, matris dictarum Catice et Marice...” futuris hodie incipiendis et ut sequitur finiendis libras centum (DAZd, ZB, Articutius de Riuignano, B II, F VI, fol. 157’); EMIL quinquaginta paruorum videlicet libras quinquaginta anno HILJE (bilj. 24), 234, bilj. 43. quolibet dictorum trium annorum... ...Actum Iadre ante domum habitationis dicte Margarite...” (DAZd, ZB, Vannes 112 “...presentibus... et Stephano aurifice quondam Petri de Cataro, Bernardi da Firmo, B I, F II/2, fol. 419’). ambobus ciuibus Iadre...” (DAZd, ZB, Articutius de Riuignano, B II, F VI, fol. 198). 120 “...Cum domina Margarita, relicta Stefani, aurificis, ciuis olim Iadre, teneret, nutriret et victum et vestitum dare deberet eidem 113 Vidi bilj. 35. (3. svibnja 1398. god.). Clare, eius nepotis et filie quondam Filipi de Bosco, eius generi, 114 “...Iadre, in Contrata Sancti Laurentii de Platea magna Iadre, in pro libris quinquaginta paruorum pro singulo anno habendis a via publica per oppositum domus infrascripti Stefani, aurificis, magistro Zanobio, pilipario et a Stefano de Bosco, comissariis presentibus ipso Stefano, aurifice quondam Petri de Cataro... dicti Filipi de Bosco ut aseruerunt. Et predicta domina ciuibus Iadre...” (DAZd, ZB, Articutius de Riuignano, B II, F Margarita... fuit confessa ac contenta se habuisse et recepisse a VII, fol. 67). dictis comissariis dante et soluente pro anno presente inceptis 115 “...Nobilis domina Helena, filia quondam ser Iacobi primo ianuarii presente et finitum vltimo decembris proxime Lasnicich de Bicina et uxor Ratici Dochiassich de genere futuri libras quinquaginta paruorum...” (DAZd, ZB, Iohannes de Zudomirich, cum uoluntate eiusdem uiri sui fecit suum Trottis, B un, F I/1, fol. 28; Isto, F II, fol. 47). procuratorem legitimum... ser Iohannem quondam Prodani 121 “...Et primo probare intendo et probo quod die quo sepulta de Luca presentem et acceptantem cum potestatem subscripsit fuit dicta quondam domina Cecilia, ser Marcus de Pomo specialiter et expresse in causa litem et conuentionem... cum suprascriptus intrauit in domum dicte done Cecilie et ex Stefano, aurifice quondam Petri de Cataro, ciue et habitatore ea domo accepit de argento laborato et partim deaurato
Marijana Kovačević: Zlatari Pavao i Stjepan Petrovi iz Kotora... Ars Adriatica 4/2014. (125-154)
dicte domine Cecilie ponderis vnciarum centum et decem 125 Graditelj i kipar Nucije Ucinellijev iz Ferma djelovao je u Zadru i nouem. Item probo quod totum dictum argentum acceptum Fermu početkom 15. stoljeća (CVITO FISKOVIĆ (bilj. 49), 31-32). per dictum ser Marcum idem ser Marcus dedit et assignauit 126 “...Incantatur et per incantum... vnius domus vndique murate, infrascripto fratri Gradino ut ipsum argentum defferet ad cuppis cohoperte partim et partim planchis, posite Iadre, in capite domum dicti ser Marci de Pomo. Item probo quod cum dicto Platee magne, parte boreali, infra hos confines de quirina est argento dictus ser Marcus de Pomo et dictus frater Gradinus via publica, de sirocho partim est via publica et partim possidet venerunt ad stacionem magistri Stefani, aurificis quondam ecclesia Sancti Petri de Platea, de trauersa est ecclesia Sancti Petri de Captaro (!), ciuis et habitatoris Iadre. Item probo Laurentii de Iadra androna comuni mediante et de borea possidet quod totum dictum argentum ad petitionem dicti ser Marci comissaria quondam Stephani aurificis mediante muro comuni...” de Pomo ponderatum fuit per dictum magistrum Stefanum, (DAZd, ZB, Iohannes de Casulis, B un, F IV/7, fol. 523). aurificem, et in pondere repertum fuit esse vncias centum et 127 I. Petricioli s rezervom iznosi pretpostavku da je otac nekog decem nouem. Frater Gradinus ordinis fratrum predicatorum zlatara Stjepana Petrova bio zlatar Petar zvan Turco. (NADA testis ad predictum. Item probo quod totum dictum argentum KLAIĆ – IVO PETRICIOLI (bilj. 14), 538, bilj. 397.) sic ponderatum portatum fuit per dictum fratrem Gradinum ad domum dicti ser Marci de Pomo et in eius ser Marci domo 128 DAZd, ZB, Theodorus de Prandino, B I, F I/10, fol. 390; dimissum. ...” (DAZd, Curia maior ciuilium Iadrensis, Kut. 2, F TOMISLAV RAUKAR – IVO PETRICIOLI – FRANJO 9, fol. 34-34’). ŠVELEC – ŠIME PERIČIĆ, 1987., 168, bilj. 243; NIKOLA JAKŠIĆ – RADOSLAV TOMIĆ (bilj. 2), 23, bilj. 40, 29, bilj. 64; 122 “...Actum Iadre in curia domus habitationis infrascripte GIUSEPPE PRAGA (bilj. 33), 138. domine Margarite... ...Domina Margarita, relicta quondam Stefani, aurificis de Iadra, fuit confessa... se habuisse et 129 “...Magister Stephanus, aurifex quondam Petri, habitator Iadre recepisse a Zanobio, pellipario quondam Francisci de Florentia, ex (vna parte) et Stephanus, aurifex, filius Iaxudi de Velicha ex habitatore Iadre, et a Stefano, mercario quondam Uulcine altera parte, ambe dicte partes pacto specialiter se ad inuicem de Bosco de Iadra, comissariis quondam Filippi de Bosco, conuenerunt hoc modo videlicet quod dictus Stephanus de dantibus et soluentibus pro alimentis, uictu, uestitu, expensis Velicha solempni stipulatione promixit et se obligauit ipsi et gubernatione Clare, neptis dicte Margarite et filie dicti magistro Stephano, aurifici stare, laborare et habitare cum quondam Filippi de Boscho videlicet pro vno anno incepto die dicto magistro Stephano, aurifice hinc ad duos annos proxime primo presentis mensis ianuarii et ut sequitur finiendo librarum venturos et completos qui facere tenetur et debet omnia opera quinquaginta soldorum paruorum...” (DAZd, ZB, Petrus de et seruicia honesta in statione et domo dicti magistri Stephani Serçana, B V, F 102, fol. 16). et extra sub per dictum magistrum Stephanum, uel alium eius 123 “...Domina Margarita, rellicta quondam Stefani, aurificis nomine comissa suo posse die notuque bene, fideliter et legaliter, quondam Petri, fuit confessa... recepisse a Zanobio, pelipario omnibus malicia et fraude postpositis et ab eo non recedere quondam Francisci de Florentia, habitatore Iadre, et Stefano, neque a suis seruiciis et operibus desistere uel manchare... nec mercario quondam Uulcine Uedopia de Iadra, ut comissariis ei furtum uel dannum maliciose sibi facere uel comitere et et comissario nomine quondam Filippi Biscoto (dantibus et facere volenti non consentire set potius pro posse illud eiutare. soluentibus – prekriženo) et a dicto Zanobio ut procurator et Et dictus magister Stephanus, auriffex solempni stipulatione procuratorio nomine (presbitri – prekriženo) fratris Tomasii promisit ipsi Stephano de Velicha ipsum Stephanum de Velicha ordinis fratrum minorum de Iadra etiam comissarii dicti per totum dictum terminum benigne tenere et tractare et ante quondam Filippi librarum quinquaginta paruorum pro resto et dictum terminum a se non licenciare uel expelere et ei dare et completa solutione totius (jedna riječ nečitka) quod ipsa habere facere expensas per totum dictum terminum de vitu et vestitu debent a dictis comissariis... ...Clare, filie dicti...” (DAZd, ZB, decenter... et artem suam ei legaliter docere et demonstrare et Petrus de Serçana, B V, F 104, fol. 25’-26). pro suis fatichis et laboribus... duorum annorum ei dare ducatos octo auri. Que omnia... promixerunt... dicti contrahentes semper 124 “...in Contrata (Sancti) Laurentii in domo infrascripte Margarite, solempni sibi ad inuicem et vicisim videlicet vnius alteri et alter presentibus Nucio qu(ondam) Vcinelli de Firmo... ...Margarita, alteri actendere, obseruare et adimplere et non contrafacere relicta olim Stefani, aurificis, filii quondam Petri de Cataro, ciuis uel uenire... ...Pro quo Stephano de Velicha... fideiusserunt et habitatrix Iadre, fuit confessa se habuisse a Zanobio, pelipario et se pleçios et principales pagatores extiterunt ipsi magistro quondam Francisci de Florentia et a Stefano, merçario quondam Stephano, aurifici (oštećeno nekoliko riječi) peliparius quondam Volcine de Bosco, ciuibus et habitatoribus Iadre, comissariis Brani et Paulus, aurifex filius Miclausi, habitator Iadre... olim Filipi Biscoti, filii quondam Ciuitani de Bosco, etiam ciuis ...presentibus magistro Iohanne, marangono quondam magistri Iadre, institutis ab eo in eius ultimo testamento scripto manu Georgii... ambobus de Iadra...” (DAZd, ZB, Petrus Perençanus, mei Articutii notarii infrascripti dantibus et soluentibus eidem B II, F II/VI, fol. 20’); NADA KLAIĆ – IVO PETRICIOLI (bilj. Margarite de bonis commissarie et hereditatis dicti quondam 14), 538, bilj. 396. Filipi libras septuaginta quinque soldorum paruorum pro integra et completa solutione victus et alimentorum Clare, 130 Vjerojatno se Stjepana Petrova u ovome dokumentu ipak može filie dicti quondam Filipi Biscoti et neptis dicte Margarite pro poistovjetiti s istoimenim zlatarom iz Dubice, budući da se vno anno proxime preterito finito et completo die duodecimo zlatar Stjepan Petrov iz Kotora u zadarskim spisima prvi put mensis februarii proxime preteriti...” (DAZd, ZB, Articutius de javlja tek 1385. godine. Riuignano, B III, F X, fol. 36); NIKOLA JAKŠIĆ – RADOSLAV 131 “...presentibus magistro Stephano, auriffice quondam Petri...” TOMIĆ (bilj. 2), 29, bilj. 64. (DAZd, ZB, Petrus Perençanus, B II, F II/XVI, fol. 4’).
132 “...presentibus Stefano, aurifice quondam Petri et Prodolo, 139 “...presentibus... et magistro Stephano, aurifice quondam Petri, aurifice quondam Andree, habitatore Iadre...” (DAZd, ZB, ciuibus Iadre...” (DAZd, ZB, Raymundus de Modiis, B un, F I, Petrus de Serçana, B II, F 18, fol. 6’). Vjerojatno je riječ o fol. 418). Stjepanu Petrovu iz Kotora budući da se upravo on 26. siječnja 140 “...(S)tefanus, aurifex quondam Petri, habitator Iadre, procurator i 15. lipnja 1393. godine spominje kao svjedok zajedno sa et procuratorio nomine Nicolai quondam Cuitani de Iadra, zlatarom Produlom Andrijinim. “...Actum Iadre in Platea habitatori Segne, ...fuit confessus et contentus se habuisse et comunis, presentibus Prodolo, aurifice quondam Andree, et recepisse a ser Macolo quondam ser Nicolai de Fanfogna, Stephano, aurifice quondam Petri, habitatoribus Iadre testibus...” ciue Iadre, librarum centum paruorum... pro parte solutionis (DAZd, ZB, Petrus de Serçana, B III, F 42, fol. 17); “...in confinio librarum centum septuaginta vnius paruorum in quibus Arsenatus ad Grapum, in domo habitationis Catice infrascripte, idem ser Macolus obligatus fuit dicto Nicolao pro precio presentibus Produlo, aurifice quondam Andree, et Stephano, septingentarum assidum...” (DAZd, ZB, Petrus de Serçana, B II, aurifice quondam Petri de Cataro, ambobus ciuibus Iadre... F 32, fol. 18’). ...Nicolaus, marangonus uocatus Arbussanich, filius Micouili, 141 “...presentibus... et Stephano quondam Petri aurifice, ambobus sartoris, ciuis Iadre, separatus ab ipso patre suo... dedit, tradidit ciuibus Iadre...” (DAZd, ZB, Nicolaus de Flumine, B un, F I/2, et donauit Catice, eius cognate et filie quondam Martini Plissich, fol. 16’; Isto, F II/1, fol. 32a-32a’). marinarii de Iadra, et uxori Pripchi, aurificis, filii quondam Simeonis de eadem ciuitate, totam et integram medietatem 142 “...Stefanus, aurifex quondam Cernote, habitator Iadre, fuit dotalem eidem donatori datam inextimatam in dote, pro dote confessus et contentus se teneri et dare debere Stefano, aurifici et dotis nomine Marice, ipsius donatoris uxoris, pro indiuiso quondam Petri, habitatori Iadre, decem ducatos auri boni cum dicta Catiça vnius domus posite in ciuitate Iadre in et iusti ponderis pro resto pretii vnius centure de argento per confinio Arsenatus in loco uocato Rasboy, cuius totius domus ipsum Stefanum Cernote empte, habite et recepte a dicto Stefano cum omnibus eius iuribus et pertinentiis hii sunt confines... de Petri pro ducatos L auri. ... ...promictens dictos decem ducatos ei quirina est domus Stossie, matris dictarum Catice et Marice...” dare hinc ad unum mensem proxime futurum sub pena quarti (DAZd, ZB, Articutius de Riuignano, B II, F VI, fol. 157’); EMIL et cetera...” (DAZd, ZB, Petrus de Serçana, B III, F 39, fol. 2’). HILJE (bilj. 24), 234, bilj. 43. Dokument je poništen 16. srpnja 1392. godine. 133 “...presentibus... et Stephano, aurifice quondam Petri, 143 “...presentibus Produlo quondam Andree et Stephano quondam habitatoribus Iadre...” (DAZd, ZB, Articutius de Riuignano, B I, Petri, ambobus aurificibus et ciuibus Iadre...” (DAZd, ZB, F I, fol. 93’; Isto, B IV, F I, fol. 58). Articutius de Riuignano, B IV, F II – dodatak, fol. XV’). 134 “...ser Nicolaus quondam Zuetani, scribe de Iadra, habitator 144 “...Item dixit se teneri Stephano, aurifici quondam Petri, Segne, fecit suum procuratorem legitimum et generalem quodquod dicet ipse Stephanus libras uiginti paruorum...” Stephanum, aurificem quondam Petri, habitatore Iadre...” (DAZd, ZB, Petrus de Serçana, B I, F I/3, fol. 77). (DAZd, ZB, Articutius de Riuignano, B IV, F I, fol. 110). 145 “...presentibus... et Stefano, aurifice quondam Petri, habitatore 135 “...presentibus... et ser Produlo, aurifice quondam Andree, Iadre...” (DAZd, ZB, Petrus de Serçana, B III, F 40, fol. 4’). ambobus de Iadra... ...Ser Zoilus et ser Donatus, fratres et filii ser 146 “...Blaxius Uodanich, marangonus, quondam Iacobi de Iadra, Zanini de Cosa, nobiles ciues Iadre... dederunt et uendiderunt vendi(dit) Stefano, aurifici quondam Petri, habitatori Iadre, Stephano, aurifici, habitatori Iadre quondam Petri, tria sua unam terram oliuatam cum XVIII pedibus oliu(arum)... positam derra et petias terre cum omnibus oliuariis existentibus in eis ultra po(rtum) Iadre ad Sanctam Mariam Heremitarum... ad gognaium decem uel circa et plus uel minus prout esse reperte habendum et cetera pro pretio quinque ducatorum auri...” fuerunt posita in tribus clapis in districtu Iadre in confines (DAZd, ZB, Petrus de Serçana, B III, F 53, fol. 16). Zbog Sancte Marie Heremitarum... ...pro precio ducatos auri viginti oštećenja spis nije moguće precizno datirati, ali budući da quinque ad soldos LXXX pro ducato...” (DAZd, ZB, Articutius su dokumenti u tom sveščiću poredani kronološkim redom, de Riuignano, B IV, F I, fol. 151’). Dokument je prekrižen. vjerojatno je riječ o 10. ili 11. ožujku. 136 “...presentibus Blasio, marangono quondam Iacobi Beuilaqua et 147 “...presentibus... et Stefano, aurifice quondam Petri, habitatoribus Stephano, aurifice quondam Petri, habitatore Iadre. ...” (DAZd, Iadre...” (DAZd, ZB, Petrus de Serçana, B III, F 55, fol. 5-5’). ZB, Articutius de Riuignano, B IV, F I, fol. 139). 148 “...Peruoslaus Petrouich de Butinauas dedit, concessit et 137 “...Zuitcus Stoycouich de Bichachi se sponte et sua propria locauit Tomasium, filium suum ibidem presentem et sponte uoluntate obligando Bartolo, aurifici quondam Bogdani de (consentientem) consentientem (!) ad standum cum Stefano, Iadra, promisit eidem Bartolo stare cum eo et seruire ei in aurifice quondam Petri, habitatore Iadre, hinc ad decem annos arte aurificum bene, fideliter et legaliter hinc ad unum annum proxime futuros in arte aurificum... (oštećeno)... stabit... proxime futurum et hoc ideo quod dictus Bartolus promisit dare (oštećeno)... et seruiet ei in arte aurificum... (oštećeno)... eidem expensis omnibus... et pro suo salario dicti anni decem furtum non faciet... (oštećeno)... et ab eo non discedet ducatos auri ad rationem librarum IIII°r pro quolibet ducato... ante finem dictorum decem annorum. Et versa uice dictus ...presentibus Stefano, aurifice quondam Petri et Georgio, Stefanus promisit ipsum Tomasium dictam artem aurificum aurifice quondam Iohannis, habitatoribus Iadre...” (DAZd, ZB, fideliter docere... benigne tractare ac dare victum, uestitum, Petrus de Serçana, B II, F 25, fol. 21’). calciamentum... et in fine dictorum decem annorum dare ei 138 “...presentibus Stephano, aurifice quondam Petri...” (DAZd, ZB, unum mantellum et unam gonellam de panno griso nouo, Raymundus de Modiis, B un, F I, fol. 376’). unum capucium et unum par caligarum de panno latino,
Marijana Kovačević: Zlatari Pavao i Stjepan Petrovi iz Kotora... Ars Adriatica 4/2014. (125-154)
unam camisiam nouam et unum par calçaiorum nouorum et MILJENKO DOMIJAN – IVO PETRICIOLI – PAVUŠA omnia ordigna seu fabrilia dicte artis sufficientia secundum VEŽIĆ, Sjaj zadarskih riznica (katalog izložbe), Zagreb, consuetudinem ciuitatis Iadre...” (DAZd, ZB, Petrus de 1990., 23, 232-233, 329; IVO PETRICIOLI, Osvrt na dva Serçana, B III, F 60, fol. 23’-24). gotička procesionalna križa u Kalima, izlaganje s Okruglog 149 “...ultra portum Iadre, in confinio ecclesie Sancte Marie stola Priopćenja o prošlosti, sadašnjosti i budućnosti Kali Heremitarum... de borea Stefanus, aurifex quondam Petri, (povodom 700. Obljetnice prvoga poznatog spomena Kali i habitator Iadre...” (DAZd, ZB, Petrus de Serçana, B III, F 62, kulta Sv. Lovre u njima), Kali, 7.-9. kolovoza 1999. (u tisku); fol. 24). LIBRI DI PIETRA, 1999., 99 (sl. 89), 100; Hrvatska i Europa, ... (bilj. 1), 685; I. PETRICIOLI, Zlato i srebro Zadra i Nina, 150 “...presentibus... Stephano, aurifice quondam Petri, habitatore Zagreb, 2001., 68; NIKOLA JAKŠIĆ – RADOSLAV TOMIĆ Iadre...” (DAZd, ZB, Petrus de Serçana, B IV, F 73, fol. 13’). (bilj. 2), 26, 28, 29, 31, 36, 149-151, 153, sl. 060, 060a, 060b; 151 “...guardianus fratalie Sancti Iacobi de Iadra fuit contentus... IVO PETRICIOLI, Stalna izložba crkvene umjetnosti u Zadru, se habuisse... a ser Nicoleto quondam Blaxii et ser Matheo, Zadar, 2004., 53; MARIJANA KOVAČEVIĆ (bilj. 2), 19; IVO speziario, tanque comissariis quondam domine Margarite, PETRICIOLI, Umjetnička baština Zadra, Zadar, 2005., 267- relicte magistri Stephani, aurificis de Iadra, libras quinguaginta 271, 274-276; MARIJANA KOVAČEVIĆ (bilj 8), 1279-1285. paruorum quas ipsa reliquit dicte fratalie in reparatione 157 CVITO FISKOVIĆ (bilj. 49), 127, 202; IVO PETRICIOLI (bilj. scole in eius vltimo testamento...” (DAZd, ZB, Theodorus de 1, 1963.), 134, 136-140, tabla II/a, b; IVAN BACH (bilj. 156, Prandino, B II, F III/6, fol. 253’). U ovom slučaju nije moguće 1966.), 634; IVO PETRICIOLI (bilj. 156, 1969.), 351; IVO utvrditi je li Margarita bila udovica Stjepana Petrova iz Dubice PETRICIOLI (bilj. 1, 1963.), 102; IVO PETRICIOLI (bilj. 156, ili istoimenog zlatara iz Kotora budući da su obojica imali 1988.), XVIII; MILJENKO DOMIJAN – IVO PETRICIOLI žene tog imena. No 1420. godine bila je sročena oporuke – PAVUŠA VEŽIĆ (bilj. 156), 23, 329; IVO PETRICIOLI, žene Stjepana Petrova iz Dubice pa je izgledno da se i u ovom Srednjovjekovni umjetnički spomenici na Dugom otoku, dokumentu radi upravo o njoj. Zadarska smotra, god. XLII., br. 1-2, Zadar, (1993.); Isto u: 152 1413., 19. ožujka: “...presentibus... et magistro Stephano aurifice Dugi otok, Zbornik radova, Zadar, 1997., 185; IVO PETRICIOLI quondam Petri...” (DAZd, ZB, Theodorus de Prandino, B I, F (bilj. 156, 1999.) (u tisku); Hrvatska i Europa, ... (bilj. 1), 685; I/10, fol. 370’.); 1413., 12. listopada: “...presentibus... et magistro NIKOLA JAKŠIĆ – RADOSLAV TOMIĆ (bilj. 2), 26, 28, 30, Stephano aurifice quondam Petri...” (DAZd, ZB, Theodorus de 31, 151, 152-153, sl. 061; IVO PETRICIOLI (bilj. 156, 2004.), 53; Prandino, B I, F I/10, fol. 478’). MARIJANA KOVAČEVIĆ (bilj. 2), 19; IVO PETRICIOLI (bilj. 153 Vidi bilj. 128. 156, 2005.), 267, 271-276; MARIJANA KOVAČEVIĆ (bilj 8), 1285-1288. 154 IVO PETRICIOLI, Najstariji inventar riznice zadarske katedrale, Prilozi povijesti umjetnosti u Dalmaciji, 26, Split, 158 IVO PETRICIOLI (bilj. 1, 1963.), 134, 137-140, tabla III/a, b; 1986.-1987., 163. IVO PETRICIOLI (bilj. 1, 1963.), 102; I. PETRICIOLI, 1988., XVIII; M. DOMIJAN – I. PETRICIOLI – P. VEŽIĆ, 1990., 23; 155 N. Jakšić u prilogu o srednjovjekovnom zlatarstvu Kotora IVO PETRICIOLI (bilj. 156, 1999.) (u tisku); Hrvatska i Europa, nastalu za katalog o blagu Kotorske biskupije kratko spominje ... (bilj. 1), 685; NIKOLA JAKŠIĆ – RADOSLAV TOMIĆ Stjepana i Pavla kao braću i povezuje ih s križevima u Božavi (bilj. 2), 31, 151, 153; IVO PETRICIOLI (bilj. 156, 2004.), 53; i Ninu, no bez neospornih uporišta u dokumentima za prvu MARIJANA KOVAČEVIĆ (bilj. 2), 19; IVO PETRICIOLI (bilj. tvrdnju i bez temeljitijih obrazloženja o atribuciji. (NIKOLA 156, 2005.), 267, 274-276; MARIJANA KOVAČEVIĆ (bilj 8), JAKŠIĆ, Sakralno zlatarstvo Kotora u razvijenom srednjem 1288-1292. vijeku, u: Zagovori svetom Tripunu – Blago Kotorske biskupije (katalog izložbe), Zagreb, 2009., 120) 159 IVO PETRICIOLI (bilj. 156, 1999.) (u tisku); NIKOLA JAKŠIĆ – RADOSLAV TOMIĆ (bilj. 2), 26, 28, 31, 151, 153-154, sl. 062, 156 CARLO FEDERICO BIANCHI, Zara Cristiana, II, Zara, 062a, 062b; IVO PETRICIOLI (bilj. 156, 2004.), 53; MARIJANA 1879., 253; THOMAS GRAHAM JACKSON, Dalmatia, KOVAČEVIĆ (bilj. 2), 19; IVO PETRICIOLI (bilj. 156, 2005.), the Quarnero and Istria, Vol. I., Oxford 1887., 346; CVITO 275-276; MARIJANA KOVAČEVIĆ (bilj 8), 1292-1296. FISKOVIĆ (bilj. 49), 122; IVO PETRICIOLI (bilj. 1, 1963.), 134-139, sl. 1, tabla I/a, b; IVAN BACH, Zlatarstvo, u: 160 Vidi bilj. 156-159. Enciklopedija likovnih umjetnosti, 4), Zagreb, 1966., 634; 161 Restauracija toga križa koja je upravo u tijeku u zadarskoj IVO PETRICIOLI, Osvrt na ninske građevne i umjetničke Restauratorskoj radionici možda će razotkriti da je riječ ipak o spomenike srednjega i novoga vijeka, Radovi Instituta JAZU srebrnom križu koji je prekriven obilnom patinom. u Zadru, 16-17, Zadar, 1969., 351; MARIJAN GRGIĆ, 162 Dva sačuvana i potpisana rada zlatara Stjepana Venčuna Zlato i srebro Zadra i Nina, Zagreb, 1972., 171, sl. 79; IVO (Venzona) datiraju se u konac 16. st. Vidi: TOMISLAV PETRICIOLI (bilj. 1, 1974.), 102; NADA KLAIĆ – IVO RAUKAR – IVO PETRICIOLI – FRANJO ŠVELEC – ŠIME PETRICIOLI (bilj. 14), 542; IVAN BACH, Zlatarski žigovi PERIČIĆ (bilj. 128), 296; NIKOLA JAKŠIĆ – RADOSLAV na nekim predmetima u Zadru i Ninu, Prilozi povijesti TOMIĆ (bilj. 2), 247-249. umjetnosti u Dalmaciji, 21 (Fiskovićev zbornik 1), Split, 163 IVO PETRICIOLI (bilj. 157, 1999.), (u tisku). 1980., 517, 521-522; MILJENKO DOMIJAN, Riznica župne crkve u Ninu, Zadar, 1983., 32; IVO PETRICIOLI, 164 NIKOLA JAKŠIĆ – RADOSLAV TOMIĆ (bilj. 2), 152. 1000 godina umjetnosti u Zadru; Zadar, 1988., XVIII; 165 NIKOLA JAKŠIĆ – RADOSLAV TOMIĆ (bilj. 2), 154.
166 Opširnije u kataloškim jedinicama o škrinjicama-relikvijarima 168 “...Idcirco Radislaus, aurifex quondam Vtisseni, habitator za lubanju Sv. Grgura Pape i za lubanju Sv. Zoila te ophodnim Iadre... ...fideicommissarios... instituit... et Nicolam Marcouich, križevima iz Novigrada, Paga, Pašmana, Sukošana, križu aurificem... ...Item dixit quod omnia bona mobilia quam bratovštine Bogorodičina Začeća u crkvi Sv. Šimuna u Zadru i ipse Nic(ola) Marcouich suprascriptus, eius sotius, habent križu iz župne crkve u Dračevcu Zadarskom. NIKOLA JAKŠIĆ in societate sunt communia inter eos (oštećena jedna riječ) – RADOSLAV TOMIĆ (bilj. 2), 27, 130-138, 140-141; NIKOLA videlicet denarii, argentum, laboreria feramenta et omnia JAKŠIĆ, Rapporti veneto dalmati nell’oreficeria Trecentesca, u: alia exceptis (jedna riječ oštećena) duas capsellas (jedna riječ Letteratura, Arte, Cultura tra le due sponde dell’Adriatico, Zbornik oštećena) arcellam et unum uasellum...” (DAZd, ZB, Petrus de radova s međunarodnog znanstvenog skupa Književnost, umjetnost, Serçana, B I, F II/1, fol. 451’-F II/2 fol. 452); CVITO FISKOVIĆ kultura između dviju obala Jadrana (Zadar – Nin, 3.-4. studenoga (bilj. 49), 118, 198, bilj. 727. 2006.), Zadar, 2008., 299-326. MARIJANA KOVAČEVIĆ (bilj 169 Na temelju podataka u radu C. Fiskovića nije moguće utvrditi 8), 1043-1056, 1246-1265, 1269-1279. Podaci o literaturi vezanoj precizno vrijeme kada se taj zlatar spominje u Dubrovniku. uz spomenuti komparativni materijal s područja sjeverne Italije CVITO FISKOVIĆ, Dubrovački zlatari od XIII. do XVII. nalaze se u bilješkama ovdje citiranih radova. stoljeća, Starohrvatska prosvjeta, III. serija, 1, Zagreb, 1949., 167 VINICIJE B. LUPIS, Prilog poznavanju dubrovačkoga zlatarstva 177-178. XIV. stoljeća, Peristil, 39, Zagreb, 1997., 27-34. Vidi i kataloške 170 Na brojnim korekcijama priloga i svih prijepisa dokumenata jedinice o bisti-relikvijaru Sv. Silvestra i ophodnom križu u bilješkama najsrdačnije zahvaljujem profesoru Milenku bratovštine Bogorodičina Začeća u crkvi Sv. Šimuna u Zadru u: Lončaru s Odjela za klasičnu filologiju Sveučilišta u Zadru. NIKOLA JAKŠIĆ – RADOSLAV TOMIĆ (bilj. 2), 88-91, 140- Eventualne preostale greške u transkripcijama rezultat su 141; MARIJANA KOVAČEVIĆ (bilj. 8), 1134-1141, 1269-1275. isključivo mojih propusta.
Marijana Kovačević: Zlatari Pavao i Stjepan Petrovi iz Kotora... Ars Adriatica 4/2014. (125-154)